Eoin Hennekam

Afgelopen jaar zag KVK voor het eerst meer stoppende ondernemers dan starters. Dé aanleiding om dienstverlening voor juist die groep te verbeteren. Klantreisexpert Sam van Eijk vertelt hoe KVK aan de slag is gegaan met klantreismanagement voor stoppende ondernemers.

In de zomer van 2025 organiseerden we de Gebruiker Centraal Cultuur Challenge. In de challenge namen 10 overheidsorganisaties het tegen elkaar op. Welke organisatie verbetert de dienstverlening in hun organisatie met een cultuurverandering waarbij gedacht wordt vanuit de mens? Het antwoord: meerdere organisaties. Maar Gemeente Waadhoeke won de challenge met WIM: de Waadhoeke Ideeën Maandag.

Bram Drewes maakte de overstap van Vattenfall naar dochteronderneming DELTA Energie. Aan de kersverse CEO de taak om zich te bewijzen. Hij heeft een duidelijk doel: de organisatie veranderen naar het meest klantgerichte energiebedrijf van Nederland. Een verhaal over klantgericht leiderschap. En de lessen van Bram voor leiders bij de overheid. 

Met behulp van klantreis-tooling kun je klantreizen uitwerken, focus bepalen en voortgang monitoren. Jaap Norbruis, customer experience lead bij KVK, en Iris Rabenberg, klantreismanager bij UWV, vertellen over klantreizen en de mogelijkheden van klantreistooling. Ze benadrukken ook: maak van deze middelen geen doelen op zich.

In een uitgebreid interview deelt Fredrik Scheide, strategisch adviseur bij Nav, zijn visie op internationale overheidsdienstverlening. Een diepere blik op goede voorbeelden uit Noorwegen, wetgeving en regelgeving, duidelijke taal en toegankelijkheid, fluiten naar kwijtgeraakte kanaries, nepsnorren in Alabama, ziplines en de noodzaak om te stoppen met samen bruggen bouwen… maar ook om juist samen bruggen te bouwen?!

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) werkt aan 1 overheidsbeleving binnen gemeentelijke portalen. Daardoor wordt overheidszaken doen over alle overheden heen gelijk. Vincent van Beek, projectmanager Omnichannel bij VNG, vertelt over MijnServices en hoe het overheidsdienstverlening mensgerichter maakt.

Dienstverlening inrichten vanuit de klantbeleving, vanuit de mens. Of dat nu de inwoner of ondernemer is. Daarbij helpt het ‘Overheidsbreed meethuis voor dienstverlening’. Het biedt een basis om gericht klantbeleving te verbeteren, op drijfveren die er écht toe doen. We spraken met overheidsorganisaties die het meethuis inzetten om hun dienstverlening te verbeteren.

Sanne van den Hoek heeft een bijzondere rol. Ze schrijft 1 dienstverleningsvisie voor 2 gemeenten tegelijk, want de organisatie van Woerden werkt ook voor Oudewater. Een visie waarin de inwoners centraal staan. “En dat klinkt mooi, maar dat is algemeen en vaag. Wat betekent dat?” Een blik op de dienstverleningsstrategie van Woerden en Oudewater.

Hoe slaan we een brug tussen de systeemwereld van de overheid en de leefwereld van de gebruiker? We delen bevindingen uit gesprekken met collega's.

‘Blij met Barneveld!’, dat motto neemt de gemeente Barneveld serieus. Met tal van initiatieven werkt de gemeente aan het verbeteren van de dienstverlening. Paul van Ladesteijn, projectleider Dienstverlening bij Barneveld, vertelt erover. Hoe blij is de Barnevelder werkelijk?

Een Training Klantreizen volgen, zoals Jolanda van Wijk dat deed, is leerzaam. Maar om écht je dienstverlening aan te pakken is er meer nodig, vindt de adviseur dienstverlening bij de gemeente Wageningen. Lees haar verhaal.

Proactieve dienstverlening is een heus modewoord aan het worden in overheidsland. Maar de gemeente Dordrecht voegt daad bij het modewoord. Dat doet ze met de Dordtpas. Projectleider Elizabeth de Haan vertelt over de Dordtpas en wat die proactief maakt.

Is CX wel de juiste methodiek voor de overheid? Zijn CX-specialisten wel echt zo deskundig? Klantreiscoach Scott Janse neemt geen blad voor de mond en geeft zijn kijk op CX bij de overheid.

Een toegankelijke en inclusieve overheid valt of staat met duidelijke en begrijpelijke taal en communicatie. In dit artikel lees je 8 tips om ook zelf duidelijker en begrijpelijker te communiceren.

De Overheidsbrede Onderzoekscommunity voor informatie en dienstverlening en de community’s van Gebruiker Centraal organiseerden samen het evenement Hoe maak je impact met onderzoek?, voor alle onderzoekers in overheidsland. Wat zijn de belangrijkste lessen? En hoe kan ook jij impact maken met onderzoek in je eigen organisatie?

Met bijna 4 miljoen mensen verspreid over 86 gemeenten, is Zuid-Holland de grootste en dichtstbevolkte provincie van Nederland. Maartje Stevens, online adviseur, en Manuela Mans-Marin, coördinator van het contactcentrum en team informatiediensten, vertellen over de complexe rol van de provincie Zuid-Holland en de waarde van omnichannel-dienstverlening.

Bjorn Dirkse vertelt over het samenspel van kanalen bij Gemeente Rotterdam. En over zijn zorg dat we de mens niet uit het oog moeten verliezen.

We gebruiken steeds vaker beeld in teksten. Maar doen we dat wel goed? We zijn heel gefocust op goed schrijven, maar met beeldcommunicatie is dat anders. “Daar is een wereld te winnen”, zegt docent en onderzoeker Ben van Hamersveld. Een gesprek over beeldgebruik en het belang van ‘beeldgrammatica’.

Steeds meer overheidsorganisaties verbeteren hun overheidsdienstverlening door de stem van de klant centraal te zetten. Of die klant nu de inwoner, ondernemer of iemand anders is. Maar om écht te weten hoe klantgericht jouw organisatie is, wil je niet alleen leren van de klant zelf, maar ook van andere organisaties. Daar wordt het Meethuis voor ontwikkeld.

Customer Experience (CX), of ook wel klantbeleving, neemt een vlucht bij de overheid. Ook onze Community CX bestaat inmiddels uit 100en leden en groeit hard verder. Het gedachtegoed van CX wordt steeds breder uitgedragen. Dat is belangrijk om een meer gebruikersgerichte overheid te creëren. Maar we zijn er nog niet.

Sinds 2017 werkt Mark Schoondorp bij de Belastingdienst als interactieontwerper en conceptontwikkelaar. Hoe krijgen we binnen de Belastingdienst de focus op de buitenwereld? Die vraag staat dagelijks in zijn werk centraal. Hij vertelt over de stip aan de horizon van de Belastingdienst, de overheid, en de stappen die we nu moeten zetten om daar te komen.

Talk London brengt Londenaren en de overheid bij elkaar. Het platform stond in de top-3 van meest gebruikersgerichte diensten in Europa. Dat is niet zonder reden. Dat leren we in gesprek met Kate Lindemans en Selina Holliday van de Greater London Authority. Over hoe het platform is ontstaan door de jaren heen.

Omdat een inclusieve dienstverlening een veelomvattend thema is, heeft Gebruiker Centraal community’s opgericht voor specifieke onderwerpen. Ben Staal, coördinator team Community’s, en Victor Zuydweg, initiatiefnemer van Gebruiker Centraal, vertellen er meer over. 

De politie ontvangt jaarlijks 40 miljoen ‘signalen’ op allerlei kanalen. Hoe stemt de politie digitale en fysieke kanalen slim op elkaar af? En hoe zet ze de behoeften van burgers daarin centraal? Kevin Conemans, vertelt over de omnichannel-strategie van de politie. 

Bij DUO is klantgerichtheid onderdeel van de centrale koers. Walter Bakker, senior adviseur Klantinteractie, zit al jaren op de eerste rij bij deze ontwikkelingen. Hij vertelt over de weg van DUO van uitvoerder naar publieke dienstverlener.

De coronacrisis zette de wereld op de kop. Bij de ministeries in Den Haag rees al gauw de vraag: hoe houd je regie en opereer je daadkrachtig en snel? Hoe neem je ook de behoeften van de samenleving mee in je (crisis)beleid? Kortom, welke lessen uit coronatijd nemen we mee naar de toekomst?

Tamas Erkelens, die bij het Corona directieteam van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn & Sport betrokken was, deelt zijn 5 belangrijkste lessen van ontwerpen in crisistijd. "Ik geloof in de waarde van een open overheid. En hoop daar aan bij te dragen door mijn ervaringen te delen."

Het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BOIP) werkt eraan een klantgerichtere organisatie te zijn. Ze werkt daarvoor onder andere aan haar naamsbekendheid en met een nieuwe pijler in de strategie. Marleen Kuiper vertelt meer!

Susan van Reekum en Barbara van Duin werken hard aan een steeds meer klantgedreven overheid. Klantreizen is daar een belangrijk instrument voor. Met verschillende initiatieven helpen Susan, Barbara en andere experts om medewerkers van de hele overheid meer klantgericht te laten werken. Daar vertellen ze meer over. 

Op 8 februari organiseerden de Overheidsbrede Onderzoekscommunity en de community’s van Gebruiker Centraal samen de bijeenkomst Onderzoek als basis voor betere overheidsdienstverlening. We blikken terug. Lees hoe jij onderzoek voor dienstverlening naar een volgend niveau tilt.  

Michela De Biasio en Barbara Santi werken aan het dichten van de kloof tussen mannen en vrouwen in digitale vaardigheden. En het gelijktrekken van de vertegenwoordiging van mannen en vrouwen in technologische sectoren in Emilia-Romagna. Ze streven ernaar om een inspiratiebron te zijn voor andere Italiaanse regio's. En zelfs voor landen.

Duncan Lorraine en Jelle te Lintelo van The Talent Institute vertellen waar persona’s tekortschieten. En hoe je met een ander hulpmiddel, mindsets, gebruikersonderzoek naar een hoger niveau tilt.

Medewerkers van het CAK (Centraal Administratie Kantoor) zetten zich iedere dag in voor mensgerichte dienstverlening. En om een bijdrage te leveren aan betaalbare en toegankelijke zorg. Anke Baas-Veerman vertelt hoe het CAK steeds klantgerichter werkt. En waarom dat zo belangrijk is.

Carme Rodríguez-Pàmias vertelt ons meer over de Digital Services Guide van Catalonië en de projecten waar Catalonië aan heeft gewerkt. Wat kunnen we van Catalonië leren?  

In 2024 lanceren we de eerste versie van het Toetsingskader Inclusie. Daarmee toets je samen met collega's of andere organisaties hoe inclusief jouw dienstverlening is. Een belangrijk onderdeel om tot het kader te komen was het doen van pilotstudies. 5 organisaties gingen aan de slag met hun eigen dienstverlening. Onderzoekers Wolfgang Ebbers en Lidwien van Wijngaert blikken terug.

Christel Olivers vertelt over hoe BZK overheidsbreed inzet op een meer klantgerichte werkwijze. “Wij proberen departementen, en lokale en landelijke dienstverleners nog meer bij elkaar te brengen en in beweging te krijgen. Alleen samen helpen we mensen zo goed mogelijk te bewegen door de complexe overheid.” 

Het Waterschap Hollandse Delta, de gemeente Amsterdam en de gemeente Enschede deden mee met een pilotstudie van het Toetsingskader Inclusie. We lichten de uitdagingen van het waterschap en de gemeente Amsterdam toe. En hoe ze die samen hebben aangepakt. 

De laatste jaren trekt het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) er hard aan om meer klantgedreven te werken. “We zijn goed bezig, maar het kan nog beter!”, zegt Birgitte van Buggenum. Lees hoe UWV werkt aan een meer klantgerichte dienstverlening. 

Estland is een voorloper in digitalisering. Iets wat ook te zien is in de inspanningen van Tallinn op het gebied van stadsplanning. Daarbij maakt Tallinn gebruik van ‘digital twins’. De details van deze slimme stadsaanpak deelt Christopher Raitviir, die hier samen met Aado Altmets aan werkt.

We hebben onze mond er vol van: ‘We moeten inclusiever zijn. Diversiteit is superbelangrijk!’ “Maar het is een groot praatcircus”, neemt Jacques de Wit geen blad voor de mond. “We praten veel, maar doen te weinig.” Hij vertelt hoe we bij de overheid de verkeerde focus hebben en onjuiste investeringen maken.

“Digitalisering van de overheid is leuk en aardig. Maar vaak lijken we daar als overheid meer mee te dehumaniseren; we worden steeds minder menselijk.” Dat zijn de stellige woorden van Riëtte Habes, raadslid bij de gemeente Stichtse Vecht. Riëtte noemt confronterende voorbeelden van klantreizen die volledig in de soep lopen. 

Momenteel stelt NEN een nieuwe Nederlandse Praktijk Richtlijn (NPR) op. Methoden om gebruikerstevredenheid te meten, zijn onderdeel van deze praktijkrichtlijn. Op 5 september organiseerden we daar een interactieve workshop over. Wat hebben we geleerd tijdens de workshop? 

“Het betrekken van gebruikers bij het ontwerpen van diensten zou net zo normaal moeten zijn als tandenpoetsen”, zegt Maureen Wijsman-de Hond. Ze deelt de ervaringen van Rotterdam met het testen met gebruikers. Ze deelt waardevolle inzichten in de noodzaak daarvan.

De Kyiv Digital app laat zien hoe noodzakelijk een gebruikersgerichte focus van de overheid is. Oleg Polovynko, adviseur Digitalisering van de burgemeester van Kiev, Oekraïne, deelt het verhaal van Kiev over gebruikersgerichtheid in tijden van oorlog.

De slimme stad, de digitale stad, de stad van de toekomst, een stad als ecosysteem voor innovatie. We hebben inmiddels een onuitputtelijke lijst van benamingen voor steden die innoveren, op welke manier dan ook. Wat maakt dat we er nu zulke termen aan koppelen? Welk effect heeft dat? Mariana Fried vertelt meer over de kracht van taal.

Moeder Marina en dochter Wynn namen samen deel aan de Training Gebruiker Centraal in juni 2023. Door de training kunnen ze weer maanden vooruit met inclusieve dienstverlening.

Layla Pavone vertelt over de stappen die Milaan zet richting een slimme stad en hoe de gebruikers daarin centraal gezet worden.

Robin Oudheusden – Fransen (IND) is 1 van de gezichten van Community CX. Hij vertelt over de weg die de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) al heeft afgelegd naar een klantgerichte organisatie. En over de reis die de organisatie nog wil maken.

Onderzoeker Gert Jan Hofstede, vertelt over zijn expertise ‘sociality’. En over hoe we steden écht slim maken.

Stad Gent heeft indruk gemaakt met haar proactieve dienstverlening. Dienstverlening waarbij de gebruiker écht centraal staat. Wat houdt deze dienstverlening in? En wat kunnen we van Gent leren? Sarah Spiessens vertelt het ons.

Wat is inclusieve dienstverlening en waarom is het zo belangrijk? Wolfgang Ebbers, 1 van de onderzoekers van het Toetsingskader Inclusie geeft zijn antwoorden.

Leden van Netwerk Direct Duidelijk hebben een jaar gewerkt aan het ‘Huis van Eenvoud’. Een concept dat bestaat uit verschillende bouwstenen voor duidelijke communicatie. Wat hebben we geleerd? En wat kun jij met onze bevindingen? 

Hoe richt je diensten in vanuit het perspectief van de klant? Dat is de vraag waar Robert Vels, medeoprichter van Community CX, zich elke dag over buigt. Wat geeft hij professionals in klantbeleving mee?

Met het UserCentriCities (UCC) netwerk kent Europa een community vol overheidsprofessionals die zich inzetten voor inclusieve en toegankelijke overheden. En die met elkaar samenwerken. Tijdens de UserCentriCities Summit 2023 werd die samenwerking gevierd en werden gebruikersgerichte diensten bekroond.

Charlotte van Oostrum verzorgt de training Digitale Toegankelijkheid tijdens de Training Gebruiker Centraal. “Met toegankelijke informatie en diensten sluit je niemand buiten.” Lees hier wat je van haar training kunt verwachten.

Overheden introduceren vaak ‘persoonlijke’ digitale diensten. Maar waarom worden die ideeën vaak slecht ontvangen? Omdat niet aan gebruikers zélf wordt gevraagd wat ze belangrijk vinden. Aldus Jeroen van Grondelle en Dies Weijschedé tijdens een online bijeenkomst voor leden van Community CX.

Tijdens de Training Gebruiker Centraal verzorgt Aafke van Welbergen de training Inclusief Gebruikersonderzoek. Dat doet ze samen met Lennart-Jan Reitsma en Twan Emonts-Schumer. “We willen mensen in staat stellen zelf ontwerpprocessen voor inclusief gebruikersonderzoek in te richten. Mensen gaan straks weg met het idee: ‘Hier kan ik morgen meteen mee aan de slag.’”

Martijn Lentz is 1 van de grondleggers van Community CX van Gebruiker Centraal. Hij werkt als practice lead Customer Experience bij de Kamer van Koophandel (KVK). Zijn doel: “De dienstverlening van de overheid verbeteren door meer klantgedreven werken." Daarin moeten ook leiders klantbeleving centraal gaan stellen. Lees hier het volledige interview met Martijn.

In juni is de Training Gebruiker Centraal. De kans voor jou als overheidsprofessional om je verder te verdiepen in inclusieve en toegankelijke dienstverlening, en ermee aan de slag te gaan in je werk. Lees hier meer over de bijzondere locaties waar de training gegeven wordt: de Boekenberg in Spijkenisse en de Turmac Cultuurfabriek in Zevenaar. 

In een dubbelinterview vertellen Esmeralde Marsman en Eoin Hennekam over het project ´Samen ontwerpen voor een slimme stad´. Esmeralde deelt haar doelen met het project.

Op 30 maart vond de 2e editie van Gluren bij de Buren van Community Omnichannel plaats. 100 enthousiaste deelnemers kregen een kijkje in de omnichannel-keuken van de gemeente Tilburg.

De Intervisie Online Formulieren is omgezet naar een community. We kondigen ook meteen het eerste event van de community aan: de Training Online Formulieren. Lees hier alles wat je moet weten!

De overheid wil dat iedereen gelijkwaardig kan deelnemen en profiteren van de digitale samenleving. Daarom bouwen we hard aan het Toetsingskader Inclusieve Dienstverlening, een hulpmiddel om concreet te meten hoe inclusief overheidsdienstverlening is.

Hoe vind je als inwoner de juiste plek om je vraag te stellen? De gemeente Stichtse Vecht wil haar inwoners daarbij helpen. Daarom heeft ze een pilot opgezet om te achterhalen hoe inwoners informatie opzoeken bij een hulpvraag. En of inwoners tevreden zijn over de informatievoorziening van de gemeente.

Het HNWD heeft met een pilotstudie voor het Toetsingskader Inclusie getest hoe de inrichting van een fysiek informatiepunt mensen kan helpen.    

Het Kadaster was een van de pilotorganisaties voor het Toetsingskader Inclusie en ging in hun pilot aan de slag met duidelijke communicatie.

Het UWV deelt hoe haar ArchiLab zorgde voor mensgerichte dienstverlening en een drempelloze klantreis. Het ArchiLab was onderdeel van de pilotstudie van het Toetsingskader Inclusie. 

In juni organiseren we de Training Gebruiker Centraal. Overheidsprofessionals die werken aan inclusieve dienstverlening en communicatie kunnen zich nog meer wegwijs maken in deze onderwerpen. Sanne Giesen en Natalie Moreno Robles vertellen meer!

Maandag 13 maart vond de maandelijkse online meetup van de Community Customer Experience (CX) plaats. In deze editie deelden Robin Hogenkamp en Koen Lindner hoe VodafoneZiggo haar kanaalstrategie heeft opgezet.

Op 28 februari was de eerste Community Omnichannel activiteit van 2023: een netwerkbijeenkomst bij Gemeente Utrecht. De bijeenkomst draaide om elkaar verder leren kennen en het verkennen van belangrijke thema’s binnen en voor de community.

Allison Pruschen talks about customer journey training, government service delivery in the Caribbean Netherlands, and the vast differences between the Netherlands (Europe) and Caribbean Netherlands.

In an elaborate interview, Fredrik Scheide, special strategic advisor at the Norwegian Labour and Welfare Administration (Nav), shares his view on international government service design. A deep dive into best practices from Norway, law-making and legislation, clear language and accessibility, whistling for lost canaries, ziplines and the necessity to stop building bridges together… but to also build bridges together?!

Digital services are having an increasingly larger impact on cities worldwide. The city of Espoo, Finland is no exception in that regard. Their digital agenda and how it puts user needs at the centre of these services, is something we can all learn from.

CommuniCity is a transformative citizen-centred EU funded project. It contains around 100 innovative Tech Pilots in Europe in urban and peri-urban areas to empower marginalised communities. Project manager Adeeb Sidani tells us more.

Talk London made an impression during the UserCentriCities summit in Brussels in 2023. The digital engagement platform was listed in the top 3 of most user-centric services in Europe. Greater London Authority’s Kate Lindemans and Selina Holliday tell us more about the platform and its development over the years.

Michela De Biasio and Barbara Santi are working on addressing the digital gender gap in the Emilia-Romagna region, Italy, one of the challenges identified in Emilia-Romagna’s Digital Valley Common Good strategy. They aim to set an example and inspire other Italian regions, and even countries.

Carme Rodríguez- Pàmias tells us more about The Digital Services Guide and the user-centricity projects Catalonia has been working on.

During the UserCentriCities summit in May 2023, it once again became apparent that Estonia is at the forefront of digitalization. Something that can also be seen in Tallin’s efforts related to urban and city planning with digital twins. Christopher Raitviir shares the details of Tallin’s smart city approach.

“Involving users in service design should be as normal as brushing your teeth”, says Maureen Wijsman-de Hond. She shares Rotterdam’s user testing journey and gives valuable insights into the necessity of user testing.

We’re all working on user centricity, putting user needs first. We know it’s important. But can we even grasp just how important it is? Ukraine’s Kyiv Digital app demonstrates just how necessary a user centric focus by governments is. Oleg Polovynko, Adviser to the Mayor of Kyiv City on Digitalization, shares Kyiv’s and Ukraine’s story about user centricity in times of war.

Layla Pavone, coordinator of the board of Technological Innovation and Transformation of the municipality of Milan share how Milan works on user centricity.

Professor Wolfgang Ebbers is working on a framework to help measure inclusivity of governmental services. What are inclusive services, and why are they so important?

City of Ghent has made an impression with its proactive services. Services where the user truly comes first. What do these services entail? And what can we learn from Ghent? Sarah Spiessens from the City of Ghent tells all.

Check our recap on the webinar ‘How to use cooperation and partnership to successfully tackle sustainability issues?’, which took place on 12 May 2022.

The webinar on ethics in design took place on 28 September 2021. With viewers from all over the world. Check our recap!

More than 800 people from across the world attended the International Design in Government conference 2019. Check our recap!