Joost Mangnus

In maart van dit jaar is de 3e druk van het Optimaal Digitaal Spel uitgekomen. Het doel van dit spel is hetzelfde gebleven: de dienstverlening spelenderwijs verbeteren. Maar ten opzichte van de 1e en 2e druk hebben we wat accenten anders gelegd.

Tijdens de conferentie van Gebruiker Centraal maakten Lotte Goyens en Jolien Roelandt uit België kennis met het Optimaal Digitaal Spel. Ze wisten meteen dat dit spel ook heel geschikt is voor het buurland. Ook daar lijkt de overheid soms te vergeten voor wie ze werkt. Tussen beide landen zijn er wel verschillen, beseffen Lotte en Jolien.

Ook bij onderwijsinstellingen heeft het Optimaal Digitaal Spel veel te bieden. Zo bewijzen Anne Thijssen en Iris Goes bij Hogeschool Windesheim Almere. Al hebben ze het spel wel nadrukkelijk aangepast aan hun project.

Enthousiast vertelt Carla van Lier over hoe het het Optimaal Digitaal Spel wordt ingezet bij Rijkswaterstaat. “Het helpt om met elkaar keuzes te maken en zaken concreet te maken.”

Normaal duurt het Optimaal Digitaal Spel maximaal 2 uur. Maar daar had Jerry Downing geen tijd voor in de masterclass die hij aan 40 deelnemers gaf. Hij maakte een snelkookpan-variant van 50 minuten. En dat werkte “waanzinnig ondersteunend” bij het doel van de masterclass.

Charlotte Holst stond aan de wieg van het Optimaal Digitaal Spel. En toen het spel eenmaal af was, zette ze het meteen in voor haar werk. Zo ook vorig jaar, toen ze werkte aan de Uitvoeringsagenda Dienstverlening van de gemeente Haarlemmermeer.

Digitale toegankelijkheid. Daar weet Marlies Klooster heel veel van. Volgens haar is het Optimaal Digitaal Spel een goede manier om digitale toegankelijkheid onder de aandacht te brengen. Dat weet Marlies uit ervaring. Als mede-ontwikkelaar van de speelset Digitale Toegankelijkheid. Als speler. En als spelleider.

Door het Optimaal Digitaal Spel kunnen organisaties hun online dienstverlening spelenderwijs verbeteren. Om grotere groepen te laten ervaren wat je met dit spel kunt bereiken, organiseert Elka Helmers regelmatig een workshop. De workshop van 20 april was voor de eerste keer online.

Denemarken. Denemarken. Denemarken. Tijdens de afgelopen conferentie van Gebruiker Centraal werd dit land vaak genoemd als goede voorbeeld. Maar klopt dat wel? En zo ja wat doen ze daar anders? Morten Meyerhoff Nielsen, expert in digitale transformatie, geeft antwoorden op deze vragen.

Een grote groep Amsterdammers heeft recht op ondersteuning, maar blijft buiten beeld. Uit schaamte, onwetendheid, of omdat de stap te groot voelt. Nico Steenvoorden en Froukje Smeding van de gemeente Amsterdam willen die groep bereiken door middel van proactieve dienstverlening.

9 maanden geleden werd de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) gepubliceerd. Maar hoe staat het ermee? Loopt alles volgens plan? Dit besprak een panel tijdens de conferentie van Gebruiker Centraal. De paneldiscussie leverde 8 waardevolle inzichten op.

Overal om ons heen nemen algoritmen en AI-systemen beslissingen die mensen raken. Vaak gaat het gesprek over wat technisch kan en wat juridisch mag. Maar over de menselijke maat gaat het zelden. Juist die maat staat centraal in het onderzoek van Aletta Smits, lector bij de Hanze Hogeschool.

We zijn bij de overheid goed in processen, regels en systemen. Maar hoe goed zijn we eigenlijk in menselijk handelen? Dat valt vaak tegen, zo ervaart Alexander de Vries. Hij specialiseerde zich in hostmanship bij de overheid. “Hostmanship is de ontmoeting waar werk en levensvreugde bij elkaar komen.”

Hoe kunnen overheidsorganisaties mensen die de bijstand niet aanvragen helpen zonder opdringerig te worden? En hoe ontwerp je proactieve dienstverlening die vertrouwen wekt in plaats van weerstand? Daarover ging de eerste ontwerpdag Proactieve Dienstverlening die op 18 maart in Amsterdam werd gehouden. 

“Wat heeft u nodig?”. Dat is volgens Yvette Nass, ombudsman en kinderombudsman van de gemeente Nijmegen, de basisvraag die een ambtenaar moet stellen als een inwoner een probleem heeft. Deze vraag vormt de kern van de behoorlijkheidswijzer, een instrument dat Yvette niet alleen ziet als checklist voor klachten, maar als leidraad voor alle overheidsdienstverlening.

Martine Baadenhuijsen, expert inclusieve interactie, helpt mensen om zonder ongemak te praten met iemand met een beperking. Met haar online training en het STERK-model ondersteunt ze organisaties, collega's en particulieren bij inclusieve communicatie. "Het gaat niet om vlekkeloos zijn, maar om stappen zetten."

Voor Michiel Franzen, adviseur belastingen bij HHNK, is innovatie een belangrijk onderdeel van zijn werk. Een van de innovaties waarmee hij bezig is, is Tot uw dienst, een combinatie van de ID-wallet en een rekentool.

Hoe ga je als ambtenaar om met moeilijke keuzes? Voor Maaike Bouwmeester, programmamanager Dienstverlening & Bouwen aan Vertrouwen bij de gemeente Almere, is het antwoord het Moreel Kompas. "Je kunt het eigenlijk zien als een mentale wegwijzer die je richting geeft bij moeilijke keuzes."

“Veel ouders wisten niet eens dat de dubbele kinderbijslag intensieve zorg bestond. Dan is het natuurlijk mooi als je het automatisch kunt toekennen.” In gesprek met Caitlin Optekamp, bestuursadviseur strategie en externe betrekkingen bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB).

Vanaf 2027 kan elke inwoner van de Europese Unie gebruik maken van een digitale identiteit op je telefoon, de ID-wallet. Wendy is strategisch adviseur Dienstverlening van de gemeente Nijmegen. In de ontwikkeling van de ID-wallet neemt haar gemeente het voortouw. “Maar nu is het belangrijk om op te schalen. Hoe meer het gedragen wordt, hoe sneller we ook gaan met zijn allen."

1 van de pijlers van het ministerie van BZK is het duurzaam maken van dienstverlening. Kennis delen staat hierbij centraal. Om de mensen in Caribisch Nederland hierin mee te nemen, organiseerde beleidsmedewerker Allison Pruschen in juni een klantreistraining op Bonaire, Saba en St. Eustatius.

De Kennisdag Proactieve Dienstverlening op 30 september 2025 was leerzaam voor Anne Prins, manager Bestaanszekerheid bij Zorgweb. Hij besefte daar weer dat het systeem van regelingen en toeslagen drastisch moet veranderen. “Maar tot die tijd helpen wij met De VoorzieningenWijzer inwoners hun weg te vinden.”

Net als Kuifje laat Edo-Jan Meijer zien dat je de dingen naar je hand kunt zetten als je maar wilt. En met de juiste mensen samenwerkt. Zo heeft Edo-Jan ervoor gezorgd dat er een kwaliteitskeurmerk voor UX designers is: de KWIV-profielen UX design.

Op 10 en 17 september 2018 reisde Jesse Leemput, strategisch adviseur dienstverlening bij de gemeente Tilburg, door Nederland. Samen met andere digitale experts van de overheid. 6 jaar later is hij de inspirator van de Expeditie Innovatieve Dienstverlening.

Wil je je dienstverlening verbeteren? Luister dan naar podcasts. In gesprek met Victor Zuydweg over de kracht van podcasts, de inzichten die ze kunnen leveren en zijn favorieten.

Overzichtelijke, toegankelijke en laagdrempelige dienstverlening. Dat is de ambitie van het programma Proactieve Dienstverlening dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties (BZK) heeft opgezet. Programmamanager Eefje Steenvoorden vertelt er meer over.

Nienke Bloem is 1 van de grootste spelers in het CX-vak. Ze richt zich op customer experience professionals in zowel het publieke als private domein. En via hen ook op bestuurders, die vaak te weinig kennis hebben van het CX-vak. Een gesprek over hoe je als CX-professional je autoriteit laat zien, hoe leiders beslissingen nemen en over gras dat gemaaid moet worden.

Bij CBR is Inge Rohde manager van het Expertisecentrum Klant en Communicatie. De komst van dit expertisecentrum zegt veel over de reis die CBR zelf heeft afgelegd. En de rol die Inge daarin speelde.

Willem Pieterson is expert adviseur omnichannel. Hij houdt zich bezig met het almaar veranderend kanaalgebruik. "Door omnichannel-strategieën kunnen we inzichten genereren die praktisch en toepasbaar zijn, en waar andere overheidsorganisaties echt iets aan hebben.”

Op vrijdag 6 oktober heette Marjolein Steffens-van de Water, wethouder van Haarlemmermeer, de dienstverleners welkom op de conferentie ‘Uit het doolhof!’ van Gebruiker Centraal. Lees waarom zij deze conferentie graag wilde openen. En wat haar gemeente doet voor een betere dienstverlening.

Tijdens de Landelijke Taalstrijd was communicatiegoeroe Betteke van Ruler 1 van de taalstrijders van het team Taalprofessionals. Dat haar team niet het beste was in het herschrijven van de onbegrijpelijke zinnen, valt haar nog steeds zwaar op de maag.

4 weken na de Landelijke Taalstrijd zijn 2 van de juryleden er nog vol van: Vibeke Roeper, directeur van Genootschap Onze Taal, en Marije van den Berg, onderzoeker en schrijver van De beleidsbubbel. Enthousiast blikken ze terug op de taalstrijd. Over de prestaties van de teams, de valkuil van te korte zinnen en de hogedrukketel van de jury.

Op 3 november vindt de Landelijke Taalstrijd plaats. In het Hilversumse Gooiland Theater, maar ook in het land. Bijvoorbeeld in Zaanstad, waar een lokale taalstrijd wordt gehouden. plaatsvindt. Schrijfcoach en coördinator Helder!Zaans Saskia vertelt er graag meer over.

Op vrijdag 30 juni 2023 vond de dag van de DigiD plaats in de gemeente Oss. Tijdens dit evenement kregen de inwoners van Oss hulp bij het aanvragen van DigiD, voor zichzelf of voor een ander.

Op 3 november is het eventjes fijn om naar onbegrijpelijke zinnen te luisteren. Dankzij de 12-jarige Danischa Bah. Zij is Nationaal Voorleeskampioen 2023. En leest tijdens de Landelijke Taalstrijd de 5 moeilijke zinnen voor.

De 2e test van het Wollige Woorden Spel maakte duidelijk dat er veel verbeterd is aan het spel, constateerde Margreet van Druten. Het doel om op een leuke manier aandacht te besteden aan duidelijke taal komt steeds dichterbij.

Tijdens de Landelijke Taalstrijd is Vibeke Roeper, directeur Genootschap Onze Taal, voorzitter van de jury. In gesprek over het belang van duidelijke overheidscommunicatie en de snelle ontwikkeling van taal.

Toen Theodora Verploegen van de gemeente Oss vroeg of Logius mee wilde werken aan de Dag van de DigiD, vond kwaliteitsspecialist Marieke Biever-Smit dat meteen een heel leuk idee. Op 30 juni vond deze dag plaats. En het was volgens Marieke een succes. En heel leerzaam. Een terugblik.

Op 27 juni werd de 1e versie van het Wollige Woorden Spel getest. En dat was leuk om te doen. Vooral omdat meteen duidelijk was dat er echt iets met de test werd gedaan.

Bij haar vorige werkgever – de uitvoeringsorganisatie voor Werk & Inkomen - merkte Cheri Kloeth dat er in de communicatie onvoldoende rekening werd gehouden met de doelgroep, die grotendeels laaggeletterd is. Dat moet anders, vond ze, en ze bedacht het plan Duidelijke Taal. Dit plan werd afgetrapt met een online event. Tijdens dit evenement gebruikte zij de Bullshit Bingo, dat de basis werd van het Wollige Woorden Spel. Hoe dat is gegaan en wat ze van dit spel vindt, legt Cheri graag uit.

Wat begon als een spontane actie om inwoners van Oss mee te laten lezen met teksten, leidde tot de Dag van de DigiD. Vrijdag 30 juni verandert het gemeentehuis van 10 tot 17 uur in een evenementenlocatie. In gesprek met Theodora Verploegen, communicatieadviseur van de gemeente Oss.

Op 6 oktober opent Edo-Jan Meijer de Conferentie Gebruiker Centraal. Het thema ‘Uit het doolhof’ spreekt de dan 48-jarige motivational speaker en UX-expert erg aan. Als UX-coördinator van de politie. Maar ook als wereldreiziger die MS heeft. “Ik gooi meteen de knuppel in het doolhof.”

Op 20 juni kun je op de site van Gebruiker Centraal de webinar over de Monitor Begrijpelijkheid overheidsteksten volgen. Deze monitor is tot stand gekomen door samenwerking HAN en Universiteit Utrecht. Tijdens de webinar wordt duidelijkheid hoe die monitor tot stand is gekomen en hoe gemeentes en organisaties deze monitor kunnen gebruiken. Els van der Pool en Wouter Sluis-Thiescheffer lichten alvast een tipje van de sluier op.

Taalbrigadier Ferry Piekart van het Ministerie SZW over de oorsprong van het spel Zeg dat dan! Als je collega iets heel anders denkt bij het woord 'ontsluiting'.

Als servicedesigner heeft Barbara van Duin een passie voor het verbeteren van dienstverlening. Daarom is ze ook zo blij dat ze bijdraagt aan de Training Gebruiker Centraal. Samen met Susan van Reekum verzorgt ze de training Klantreis. Voor henzelf is de training ook een klantreis.

Testen, testen en nog eens testen. Dat is essentieel om een begrijpelijke tekst te schrijven of een toegankelijke website te ontwikkelen. Daarom lieten studenten Communicatie en Multimedia Design op 23 mei hun prototypes testen op de Hogeschool Rotterdam. Een verslag.

Enthousiast vertelt Margot Zuidervliet over de training ‘Begrijpelijke taal’, die ze samen met Lodewijk van Noort zal verzorgen. Ze is blij dat haar training een deel is van een groter geheel: de Training Gebruiker Centraal. De 4 onderwerpen die aan bod komen horen bij elkaar. “Alles bij elkaar zorgen ze ervoor dat je betere dienstverlening krijgt.”

Na de opstartfase is de Community Omnichannel goed op stoom. Binnenkort starten diverse themasessies. Met deze sessies willen we samen met de leden onderzoeken hoe we met de community de diepte in kunnen gaan. De themasessies worden op 9 en 10 mei voorbereid door onze ambassadeurs.

“Waarom moeten we allemaal zo super interessant gaan doen als overheid zijnde? Dat vroeg Suzanne Bakker zich al vaker af. En die vragen bleef ze stellen toen ze adviseur raadscommunicatie werd. Een gesprek over begrijpelijke taal, het belang van de boodschap en de mens achter het gemeenteraadslid.

During the Gebruiker Centraal (User Needs First) Conference in March 2026, Denmark came up repeatedly during the panel discussion on the Dutch Digitalisation Strategy. The country is a great example of what a digitalisation strategy should look like. We asked Morten Meyerhoff Nielsen, about the strategy and what makes it so great.

During the UserCentriCities Summit 2023 the collaboration within the UserCentriCities community was celebrated and user-centric services were awarded. Which countries within UCC were most successful in putting user needs first?