Direct Duidelijk Deal
De Direct Duidelijk Deal is een afspraak binnen je organisatie om begrijpelijk te communiceren. Door de Direct Duidelijk Deal te tekenen laat je zien dat je duidelijke taal belangrijk vindt, voor iedereen. Binnen én buiten je organisatie. Je spreekt samen af om teksten zoals brieven, e-mails en webpagina’s begrijpelijk te maken. Zo begrijpen mensen je sneller, zijn er minder vragen en wordt je dienstverlening beter.

Maak een plan
Met alleen het ondertekenen van de Direct Duidelijk Deal ben je er niet. Het tekenen houdt ook in dat een plan maakt – en uitvoert – om je communicatie te verbeteren. Er zijn verschillende manieren om dit te doen, zoals:
- Brieven herschrijven in begrijpelijke taal
- Teksten op de website begrijpelijk maken (tip: maak ook gebruik van beelden of iconen)
- Collega’s trainen en opleiden
- Teksten en brieven laten testen door mensen uit je doelgroep
- Dit kun je stap voor stap doen, of tegelijkertijd. Begin bij je eigen team of meteen samen met de hele organisatie. Dit is vrij in te vullen en hoeft echt niet allemaal in 1 keer.
Wil je aan de slag met een plan voor begrijpelijke communicatie in jouw organisatie? Hieronder vind je een voorbeeld van een plan van aanpak. Gebruik het als basis: vul aan of laat weg wat niet past. Je kunt de inhoud ook gebruiken om bestaande plannen aan te vullen.
Een plan van aanpak voor begrijpelijke communicatie in jouw organisatie
Voor wie is de Direct Duidelijk Deal?
De Direct Duidelijk Deal is voor overheidsorganisaties zoals ministeries, provincies en gemeenten. Maar ook voor andere organisaties die in begrijpelijke taal willen communiceren met hun doelgroep. Zo hebben ook Onze Taal, ICTU en het OLVG-ziekenhuis de Deal ondertekend.

Wat levert het tekenen van de Direct Duidelijk Deal op?
We vroegen aan organisaties wat de Direct Duidelijk Deal opleverde. Een paar reacties:
- “Je kunt naar de Deal verwijzen als je merkt dat er nog veel teksten zijn die niet duidelijk genoeg zijn, ook op andere afdelingen. Kijk, dit hebben we afgesproken met elkaar!”
- “We zijn een van de inmiddels vele organisaties in Nederland die de Direct Duidelijk Deal tekent. Het helpt om te zeggen: een groot deel van Nederland is er al mee bezig is, dus wij ‘moeten’ ook!”
- “De Direct Duidelijk Deal is een mooi middel om de neuzen dezelfde kant op te laten wijzen in de organisatie. Iemand tekent namens de organisatie, maar je doet het uiteindelijk samen.”
“Inmiddels hebben we 80% van onze brieven voorgelegd aan ouders en panels, om feedback op te halen en te verbeteren. Dit is een continue reis, zodat wat er heeft plaatsgevonden nooit meer kan gebeuren. Daarom ondertekenen wij de Deal heel graag.”
Ditte Hak, directeur-generaal Belastingdienst Toeslagen

“Mijn moeder had een brief gekregen: ‘Geachte mevrouw, u heeft een roerende woonvoorziening aangevraagd.’ Ik vroeg aan mijn moeder: ‘Mam, wat heb je eigenlijk aangevraagd?’ Ze wist het echt niet. Uiteindelijk werd pas later in de brief bekend dat het om een til-lift ging. Ik was verbijsterd dat we als overheden nog steeds dit soort brieven schrijven.”
Gerda Blom, gemeentesecretaris van Zaanstad
Wat kun je doen als je de Direct Duidelijk Deal ondertekent?
De Direct Duidelijk Deal kun je makkelijk zelf downloaden. Print de Direct Duidelijk Deal op A3-formaat, liefst op karton of stevig papier. Maar dit kan ook een grote banner of een vlag zijn. Zorg ervoor dat er ondertekend wordt met een dikke zwarte stift en plaats de Deal op een opvallende plek binnen de organisatie. Een aantal tips:
- Bepaal wie de juiste persoon is om de Direct Duidelijk Deal te ondertekenen. En wie er zeker bij de ondertekening van de Deal moet zijn. Hoe belangrijker de ondertekenaar is, hoe beter.
- Zoek contact met andere overheidsorganisaties in de regio. Misschien willen zij de Direct Duidelijk Deal ook ondertekenen. Een goed voorbeeld hiervan is de ondertekening van de Direct Duidelijk Deal door 18 organisaties op 10 oktober 2022.
- Maak van de ondertekening een feestje. Dat kan heel klein: roep je collega’s bij elkaar en regel koffie en taart. Maar je kunt het ook groter aanpakken: organiseer een bijeenkomst voor de hele organisatie waarin je het belang van duidelijke taal laat zien. Of nog groter, als je met andere organisaties de Deal tekent. Je kunt dan bijvoorbeeld samen een evenement organiseren.
- Nodig een fotograaf en de regionale media uit om dit bijzondere moment vast te leggen.
- Geef de ondertekende Direct Duidelijk Deal een prominente plek op de afdeling. Of in de openbare ruimte.
- Stuur een bericht over de ondertekening plus wat foto’s naar Gebruiker Centraal (info@gebruikercentraal.nl). We besteden er graag aandacht aan op social media.

“Door taal vormen we onszelf en kunnen we zijn wie we willen zijn. Ik vind het belangrijk dat taal toegankelijk moet zijn voor iedereen. Ik vind dat iedereen de kans moet krijgen om iets te begrijpen. Want als we elkaar beter begrijpen, is de wereld weer een stukje mooier.”
Alyssa Alvares, de 15-jarige wethouder van Madurodam