Lees, luister en kijk

Een toegankelijke, bruikbare en begrijpelijke overheid. Met inclusieve dienstverlening voor iedereen. Dat is de missie van Gebruiker Centraal. Maar in 2005 kreeg dat al vorm in de BurgerServiceCode: een gedragscode met 10 rechten van burgers over hoe de overheid met hen zou moeten omgaan. 10 uitgangspunten die, 20 jaar later, nog altijd verrassend actueel klinken.

Auteur: Jessica Straetemans
Datum: 27 oktober 2025

De Kennisdag Proactieve Dienstverlening op 30 september 2025 was leerzaam voor Anne Prins, manager Bestaanszekerheid bij Zorgweb. Hij besefte daar weer dat het systeem van regelingen en toeslagen drastisch moet veranderen. “Maar tot die tijd helpen wij met De VoorzieningenWijzer inwoners hun weg te vinden.”

Auteur: Joost Mangnus
Datum: 22 oktober 2025

Goed luisteren is cruciaal om te weten wat er leeft onder de mensen in onze samenleving. Als je dat weet, snap je namelijk ook waarover en hoe je moet communiceren. Maar kunnen we nog wel écht goed luisteren? Waarom is dat best lastig? Goed luisteren is geen trucje dat je zomaar kunt aanleren en toepassen. Luisteren komt vooral aan op een juiste instelling en op (luister)discipline. Meer hierover leer je in deze podcast.

Datum: 21 oktober 2025

Met behulp van klantreis-tooling kun je klantreizen uitwerken, focus bepalen en voortgang monitoren. Jaap Norbruis, customer experience lead bij KVK, en Iris Rabenberg, klantreismanager bij UWV, vertellen over klantreizen en de mogelijkheden van klantreistooling. Ze benadrukken ook: maak van deze middelen geen doelen op zich.

Auteur: Eoin Hennekam
Datum: 14 oktober 2025

Gedragsbeïnvloeding kun je op een heel positieve manier inzetten om mensen te motiveren, in beweging te krijgen, of te stimuleren tot bepaalde keuzes of gedrag. Heb jij wel eens technieken als nudging en boosting toegepast in jouw werk? Hoe zet je gedragsinzichten in? Aan welke knoppen kun je draaien? En hoe weet je wanneer je je doel hebt bereikt?

Datum: 14 oktober 2025

Initiatieven zoals een meldpunt om onduidelijke overheidstaal tegen te gaan: een goede zet of een schijnoplossing? Deze vraag was de start van een drieluik over de (on)zin van meldpunten voor onbegrijpelijke taal. De kritiek op deze initiatieven is bepaald niet mals. Toch zijn er organisaties die bewust ermee aan de slag gaan. Onder wie de gemeente Arnhem, die er een proef mee deed. En dat leverde een aantal interessante conclusies op.

Auteur: Jeroen Schalk
Datum: 8 oktober 2025

Ook juridische taal kan direct duidelijk zijn. In deze podcast hoor je Renata Verloop in gesprek met André Verburg en Anita van den Bosch-de Gier. Ze bespreken tips over woorden en de structuur van een tekst.

Datum: 7 oktober 2025

Wil je iets maken dat écht werkt voor mensen? Dan moet je het samen met je gebruikers testen. Of het nu gaat om een brief, een formulier of een hele website: gebruikersonderzoek laat zien wat er goed gaat en waar mensen vastlopen. Toch voelt het soms groot of ingewikkeld om te starten. Gelukkig hoeft dat niet. Yolijn van der Kolk (product manager bij NL Design System) laat zien hoe eenvoudig je gebruikersonderzoek kunt aanpakken.

Auteur: Jessica Straetemans
Datum: 6 oktober 2025

Dit jaar viert Gebruiker Centraal het 10-jarig bestaan. Vanaf het eerste uur is Marina de Horn betrokken. Als adviseur overheidsdienstverlening zet zij zich al meer dan 40 jaar in voor duidelijke taal, toegankelijkheid en inclusie. “Het is de onrechtvaardigheid die me raakt,” zegt Marina. “Ik doe dit werk vanuit passie, omdat ik vind dat iedereen moet kunnen meedoen.”

Auteur: Jessica Straetemans
Datum: 6 oktober 2025

Testember zit erop. Een maand waarin mensen uit ons netwerk kennis deelden over testen en gebruikersonderzoek. De laatste dag van Testember stond in het teken van doen, in de straten van Zwolle. En je voelt 'm al aankomen: als je samenwerkt, dan kun je in 1 middag echt heel veel leren en valideren.

Auteur: Francis Meijners
Datum: 2 oktober 2025

In dit webinar kun je luisteren naar een gesprek van Renata Verloop met Carel Jansen en Haas de Groot. Het gaat over de zin en onzin van B1 teksten. Is B1 wel de 'heilige graal'?

Datum: 30 september 2025

In Nederland hebben ruim 3 miljoen mensen moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Vaak gaat dat ook samen met minder digitale vaardigheden. Veel mensen schamen zich daarvoor en vragen niet snel om hulp. Maar zonder goede basisvaardigheden wordt meedoen in de samenleving steeds lastiger. In Zwolle kunnen inwoners terecht bij Taalpunt. We spraken met coördinator Marjan Strijker over haar werk, en wat gemeenten en andere organisaties kunnen doen om deze groep te bereiken.

Auteur: Jessica Straetemans
Datum: 24 september 2025

Wil je weten of jouw dienstverlening en communicatie duidelijk is? Wil je die verbeteren? Daar is een effectieve manier voor: testen, testen en nog eens testen. In deze podcast hoor je ervaringen uit de praktijk. En krijg je direct toepasbare tips!

Datum: 23 september 2025

Al 10 jaar lang is Margot Lagendijk betrokken bij Gebruiker Centraal. Eerder als lid van het Actieteam, tegenwoordig als Advocaat van de Gebruiker. Als senior onderzoeksadviseur bij het ministerie van Algemene Zaken, Dienst Publiek en Communicatie zet zij zich al jaren in voor een gebruiksvriendelijke overheid. Hoe begon haar reis, wat zag zij veranderen, en wat wil zij meegeven voor de toekomst?

Auteur: Jessica Straetemans
Datum: 18 september 2025

Engelse woorden maken onze taal onnodig moeilijk en onbegrijpelijk. Maar is dat zo? Is het gebruik van woorden uit een andere taal niet gewoon onderdeel van de ontwikkeling van onze taal? Wie bepaalt eigenlijk wat onduidelijk is? En hoeveel onzin kramen we eigenlijk uit in wat wel gewoon Nederlands is? Een kritische blik op de ‘Nederlandse’ taal, leenwoorden die we niet lenen, onzinuitspraken, taalverloedering en taalevolutie.

Auteur: Victor Zuydweg
Datum: 15 september 2025

Carolien Nicolai is al vanaf het eerste uur betrokken bij Gebruiker Centraal. Eerst als lid van het Actieteam en de afgelopen jaren als Advocaat van de Gebruiker zet ze zich al 10 jaar in voor betere, mensgerichte dienstverlening bij de overheid. Hoe begon het voor haar, wat heeft ze zien veranderen en waar liggen volgens haar de uitdagingen voor de komende 10 jaar?

Auteur: Jessica Straetemans
Datum: 11 september 2025

Eenvoudiger, empathischer en volledig gericht op de mens: publieke dienstverlening is fundamenteel anders ingericht in het jaar 2035. Tenminste, dat laat de speciale uitgave van de Staat van de Uitvoering ‘Inspiratie uit de toekomst’ (PDF, 5 MB) zien. Een toekomstbeeld dat precies aansluit bij waar Gebruiker Centraal voor staat.

Auteur: Jessica Straetemans
Datum: 9 september 2025

Nederland digitaliseert. Steeds meer overheidsdiensten verhuizen naar het internet. Dat is handig voor veel mensen. Maar miljoenen anderen haken af. Laaggeletterden. Nieuwkomers. Ouderen (en jongeren!). Wie moeite heeft met lezen, schrijven of technologie, valt stilletjes buiten de boot. Terwijl de loketten sluiten, verdwijnen ook de alternatieven. Het probleem is bekend. En toch blijft structurele actie vaak uit.

Auteur: Jessica Straetemans
Datum: 3 september 2025

Ga naar overzicht

10 oude rechten die verrassend actueel blijven

Hoe De VoorzieningenWijzer overzicht geeft in het complexe systeem van regelingen voor minima

De kunst van het luisteren (Direct Duidelijk Tour)

‘Alsof je een Ferrari koopt om naar de Albert Heijn te rijden’: zet klantreis-tooling bewust in

Zo beïnvloed je gedrag (Direct Duidelijk Tour)

‘Met de terugstuurservice pakken we hooguit het topje van de ijsberg’

Duidelijke juridische taal (Direct Duidelijk Tour)

Gebruikersonderzoek: zo begin je gewoon

‘Van woorden naar daden’

De resultaten van slechts 1 middagje testen

De zin en onzin van B1 (Direct Duidelijk Tour)

Taalpunt Zwolle: samen werken aan basisvaardigheden

Testen, testen en nog eens testen (Direct Duidelijk Tour)

Van trekken en sleuren naar samen doen

Duidelijk communiceren? Nederlands is niet altijd the way to go

‘Blijf de vraag stellen: wordt de inwoner er beter van?’

De overheid van 2035: proactief en mensgericht

Is het ethisch om niets te doen? Over technologie als ‘oplossing voor alles’