Nieuwsberichten en artikelen

Digitale inclusie begint bij mensen, was een­duidige boodschap in rondetafelgesprek Tweede Kamer 

Digitale inclusie begint niet bij technologie, maar bij mensen. Tijdens een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer benadrukte Gebruiker Centraal dat overheidsdienstverlening moet aansluiten op de leefwereld van burgers. Dat vraagt om mensgerichte dienstverlening, betere samenwerking en centrale regie.

  • Draagvlak en bewustwording
  • Inclusie
  • Mensgericht denken en ontwerpen

Digitale inclusie? Neem mensen serieus

Digitaliseren alleen maakt dienstverlening van de overheid niet toegankelijk en inclusief. Als overheid mensvaardig te werk gaan wél. Hoe? Dat lees je in dit position statement. We lichten dit op 11 juni toe, bij een rondetafelgesprek over digitale inclusie, door de commisie Digitale Zaken bij de Tweede Kamer.

  • Draagvlak en bewustwording
  • Inclusie
  • Mensgericht denken en ontwerpen

Geen klant, geen koning bij de over­heid

De overheid heeft geen klanten. Maar we gebruiken wel hulpmiddelen voor klantgerichtheid. We werken bijvoorbeeld vanuit de klantbeleving (CX), en we gebruiken klantreizen. Maar hoe gebruiken we deze tools in een omgeving waar klanten niet bestaan?

  • Inclusie
  • Klantbeleving (CX) en klantreizen

Een mensvaardige over­heid begint met… kijken

Wat als verandering bij de overheid begint met beter leren kijken? Esmeralde Marsman en Victor Zuydweg pleiten voor rust inbouwen, waarneming en het toelaten van ongemak. Vanuit uitproberen van nieuwe werkwijzen in Rotterdam ontstond LALAB: ruimte voor kleine stappen met grote impact. Een mensvaardige overheid begint niet bij systemen, maar bij hoe we kijken.

  • Inclusie

Hoe communi­ceer je inclusief: “Het gaat niet om vlekkeloos zijn, maar om stappen zetten”

Martine Baadenhuijsen, expert inclusieve interactie, helpt mensen om zonder ongemak te praten met iemand met een beperking. Met haar online training en het STERK-model ondersteunt ze organisaties, collega's en particulieren bij inclusieve communicatie. "Het gaat niet om vlekkeloos zijn, maar om stappen zetten."

  • Draagvlak en bewustwording
  • Inclusie
  • Mensgericht denken en ontwerpen

Code Inclusief Digitaal Ont­werpen: ont­werpen mét mensen, vóór mensen

Hoe zorg je dat digitale producten en diensten bruikbaar zijn voor iedereen – ook voor mensen met een beperking, lage taalvaardigheid of minder digitale vaardigheden? En hoe betrek je ervaringsdeskundigen daar op een professionele manier bij? De Code Inclusief Digitaal Ontwerpen (CIDO) biedt daarvoor een praktische en inspirerende routekaart.

  • Inclusie
  • Inclusief onderzoek doen
  • Mensgericht denken en ontwerpen

Goede dienst­verlening: daar merkt niemand iets van

Wat merkt een burger er eigenlijk van als overheidsdiensten toegankelijk en gebruiksvriendelijk zijn? Wanneer weten we dat wij het goed hebben gedaan? En hoe weten we dat we de volgende crisis, zoals een toeslagenaffaire, in de kiem hebben gesmoord? Nou, dat weten we dus niet.

  • Draagvlak en bewustwording
  • Inclusie
  • Klantbeleving (CX) en klantreizen
  • Mensgericht denken en ontwerpen
  • Omnichannel
  • Proactieve Dienstverlening

10 oude rechten die verrassend actueel blijven

Een toegankelijke, bruikbare en begrijpelijke overheid. Met inclusieve dienstverlening voor iedereen. Dat is de missie van Gebruiker Centraal. Maar in 2005 kreeg dat al vorm in de BurgerServiceCode: een gedragscode met 10 rechten van burgers over hoe de overheid met hen zou moeten omgaan. 10 uitgangspunten die, 20 jaar later, nog altijd verrassend actueel klinken.

  • Draagvlak en bewustwording
  • Inclusie
  • Klantbeleving (CX) en klantreizen
  • Mensgericht denken en ontwerpen
  • Omnichannel
  • Proactieve Dienstverlening

Hoe De Voor­zieningenWijzer overzicht geeft in het complexe systeem van regelingen voor minima

De Kennisdag Proactieve Dienstverlening op 30 september 2025 was leerzaam voor Anne Prins, manager Bestaanszekerheid bij Zorgweb. Hij besefte daar weer dat het systeem van regelingen en toeslagen drastisch moet veranderen. “Maar tot die tijd helpen wij met De VoorzieningenWijzer inwoners hun weg te vinden.”

  • Inclusie
  • Mensgericht denken en ontwerpen
  • Proactieve Dienstverlening

Gebruikersonderzoek: zo begin je gewoon

Wil je iets maken dat écht werkt voor mensen? Dan moet je het samen met je gebruikers testen. Of het nu gaat om een brief, een formulier of een hele website: gebruikersonderzoek laat zien wat er goed gaat en waar mensen vastlopen. Toch voelt het soms groot of ingewikkeld om te starten. Gelukkig hoeft dat niet. Yolijn van der Kolk (product manager bij NL Design System) laat zien hoe eenvoudig je gebruikersonderzoek kunt aanpakken.

  • Inclusief onderzoek doen
  • Testen

Taal­punt Zwolle: samen werken aan basisvaardigheden

In Nederland hebben ruim 3 miljoen mensen moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Vaak gaat dat ook samen met minder digitale vaardigheden. Veel mensen schamen zich daarvoor en vragen niet snel om hulp. Maar zonder goede basisvaardigheden wordt meedoen in de samenleving steeds lastiger. In Zwolle kunnen inwoners terecht bij Taalpunt. We spraken met coördinator Marjan Strijker over haar werk, en wat gemeenten en andere organisaties kunnen doen om deze groep te bereiken.

  • Direct Duidelijk
  • Draagvlak en bewustwording
  • Inclusie

De over­heid van 2035: proactief en mens­gericht

Eenvoudiger, empathischer en volledig gericht op de mens: publieke dienstverlening is fundamenteel anders ingericht in het jaar 2035. Tenminste, dat laat de speciale uitgave van de Staat van de Uitvoering ‘Inspiratie uit de toekomst’ (PDF, 5 MB) zien. Een toekomstbeeld dat precies aansluit bij waar Gebruiker Centraal voor staat.

  • Digitale toegankelijkheid
  • Inclusie
  • Mensgericht denken en ontwerpen
  • Proactieve Dienstverlening

Is het ethisch om niets te doen? Over technologie als ‘oplossing voor alles’

Nederland digitaliseert. Steeds meer overheidsdiensten verhuizen naar het internet. Dat is handig voor veel mensen. Maar miljoenen anderen haken af. Laaggeletterden. Nieuwkomers. Ouderen (en jongeren!). Wie moeite heeft met lezen, schrijven of technologie, valt stilletjes buiten de boot. Terwijl de loketten sluiten, verdwijnen ook de alternatieven. Het probleem is bekend. En toch blijft structurele actie vaak uit.

  • Direct Duidelijk
  • Inclusie
  • Mensgericht denken en ontwerpen

Superco: de escape game die je blik op dienst­verlening voor­goed verandert

Een interview met Annelies Poppe en Toon Maillard van #ANT Escape Rooms, de creatieve breinen achter de serious game Superco. Over de kracht van serious games, de lessen die deelnemers meenemen en waarom spelen soms de snelste weg is naar verandering.

  • Digitale toegankelijkheid
  • Inclusie
  • Mensgericht denken en ontwerpen

Inclusief beeld: vermijd stereo­types, voor­kom voor­oordelen en doorbreek rollenpatronen

Inclusief beeld maken gaat verder dan even iemand met een beperking of een persoon met een andere culturele achtergrond op beeld vastleggen. Het is een uitdaging om beeld te maken waarin de ontvanger zich erkend, gezien en gewaardeerd voelt. Deze boodschap deelde Stefan Baas bij Blik op beeld, de bijeenkomst van Netwerk Direct Duidelijk in maart 2025. Kennis die hij ook graag deelt in dit artikel.

  • Direct Duidelijk
  • Inclusie

Zet de burger écht centraal: wat het jaarverslag 2024 van de Nationale Ombudsman ons leert en wat wij kunnen doen 

De Nationale Ombudsman heeft een helder signaal afgegeven in zijn jaarverslag 2024: de overheid moet beter naar mensen luisteren, meer doen wat ze belooft, en éindelijk echt de burger centraal stellen. Dat sluit naadloos aan bij waar wij als Gebruiker Centraal voor staan.  Maar hoe doen we dat? En vooral: wat kunnen wij als community hiermee?

  • Draagvlak en bewustwording
  • Inclusie
  • Klantbeleving (CX) en klantreizen
  • Mensgericht denken en ontwerpen
  • Omnichannel
  • Proactieve Dienstverlening

Inclusief denken en doen bij de over­heid: niet mak­kelijk, maar een morele verant­woorde­lijk­heid

De overheid moet beleid maken dat voor alle burgers werkt. Inclusief denken en doen is daarbij essentieel, maar niet eenvoudig. Dit artikel bespreekt 3 hardnekkige uitdagingen, de morele verantwoordelijkheid op verschillende niveaus en 4 onmisbare kwaliteiten om daadwerkelijk inclusief te handelen en systeemverandering teweeg te brengen.

  • Draagvlak en bewustwording
  • Inclusie
  • Mensgericht denken en ontwerpen