Conferentie ‘Eén mensvaardige overheid: een kwestie van doen!’
Op vrijdag 27 maart 2026 kwamen ruim 350 professionals samen in de indrukwekkende Koepelgevangenis Arnhem voor de conferentie van Gebruiker Centraal: ‘Eén mensvaardige overheid: een kwestie van doen’. Met gesprekken in oude cellen, een testlab in de voormalige gymzaal, sprekers in de kapel, en workshops in de Breakout Bar. Een plek waar systemen en regels ooit leidend waren, en mensen zich daaraan moesten aanpassen. Terwijl wij juist spraken over een overheid die zich aanpast aan mensen.

Digitalisering is geen keuze meer, maar realiteit. Het verandert fundamenteel hoe we als overheid werken en hoe inwoners contact met ons hebben. Dat biedt kansen, maar brengt ook risico’s met zich mee. Zonder duidelijke visie, samenwerking over afdelingen en organisaties heen en gedeeld eigenaarschap, raakt digitalisering versnipperd. Dan blijft iedereen werken vanuit zijn eigen stukje. En raken mensen het overzicht kwijt, of worden zelfs buitenspel gezet. Een mensvaardige overheid voorkomt dat. Dat is een overheid die niet verwacht dat iedereen digitaal vaardig is, maar zelf mensvaardig is. Die luistert, uitlegt, eerlijk is en doet wat ze belooft. Die begrijpt dat de digitale overheid er is voor mensen.
Wat bleef hangen?
- Luisteren als vertrekpunt
We denken vaak dat we luisteren, maar horen vooral wat we wíllen horen. Echte vooruitgang begint bij oprecht luisteren naar inwoners en ondernemers, en ons laten raken door wat zij nodig hebben. - Menselijkheid in de praktijk
We zijn als overheid sterk in processen, regels en systemen. Maar hoe goed zijn we in écht contact maken, juist als het ingewikkeld wordt? Kleine, menselijke keuzes maken het verschil: ze zorgen voor meer vertrouwen, minder escalatie en betere dienstverlening. - De belofte van één overheid
Voor miljoenen Nederlanders is de digitale overheid nog te ingewikkeld. De wens voor één loket klinkt steeds luider. Niet als ideaalbeeld, maar als noodzaak. - Stop met opnieuw uitvinden
Er is al veel. Maar we doen nog te veel dubbel. Door bestaande oplossingen te delen en op te schalen, kunnen we nú versnellen. - Mens boven systeem
Niet regels of structuren, maar de vraag ‘wat betekent dit voor mensen?’ moet leidend zijn. - Van praten naar doen
De energie was voelbaar: minder plannen maken, meer realiseren.
De gesprekken, van table talks tot paneldiscussies, en sessies maakten 1 ding duidelijk: de beweging is ingezet. Nu is het aan ons allemaal om die door te zetten.
Wat vind je op deze terugkijkpagina?
Op deze pagina vind je nog wat lees-, kijk- en luistertips van en achtergrondinformatie over de sprekers en sessies:
Helemaal onderaan vind je nogmaals alle sessies op een rijtje, inclusief de namen van en informatie over de sprekers en panelleden, en een beschrijving van het thema.

Presentaties
- Presentatie van Harrie van Rooij – Ik hoor wat je zegt: van een message house naar een luisterhuis (PDF, 2 mb)
- Presentatie van Willem Pieterson – 1Overheid vanuit de gebruiker (PDF, 1.1 mb)
Leestips
We schreven zelf een aantal artikelen over sessies en paneldiscussies:
- De digitale basis op orde: 5 inzichten voor betere overheidsdienstverlening
- De Nederlandse Digitaliseringsstrategie: ‘We moeten groot denken, maar klein doen’
- ‘Het zou kunnen dat de ander gelijk heeft’
- ‘AI is een hamer en alles wordt ineens een spijker’
- Hostmanship: waar werk en levensvreugde bij elkaar komen
- Eén overheid? Vergeet het maar
- De mens en het algoritme: van vervanging tot verantwoordelijkheid
Deze artikelen gaan over onderwerpen van de sessies en/of zijn interviews met sprekers:
- Artikel ‘Signaalmanagement meet ‘hartslag’ van Rotterdam’ – een interview met Danny Colijn (en Evelein Klomps) op de website van de VDP.
- Artikel ‘Laat zien dat je rekening houdt met wat mensen willen’ – Harrie van Rooij over de kracht van echt luisteren (in Aedes Magazine).
- Artikel ‘Een mensvaardige overheid begint met… kijken’ – een interview met Esmeralde Marsman en Victor Zuydweg.
- Boekje ‘De dingen die we niet zien’.
- Column ‘AI bij de overheid: uitvinden wat al is uitgevonden’ van Wiep Hamstra op iBestuur.
- Colum ‘Gebruik geen tekstversimpelaars op websites, maak ze overbodig’ van Wiep Hamstra op iBestuur.
- Colum ‘Gemeentelijke chatbots: arbeidsintensief en minder intelligent dan gehoopt’ van Wiep Hamstra op iBestuur.
- De beste smoezen om niet te testen (en hoe hierop te reageren)
- Wil je wekelijks op de hoogte blijven van nieuws en trends in overheidscommunicatie?
Abonneer je dan op de nieuwsbrief van Renata Verloop. Eerst een voorbeeld zien of zoek je oudere artikelen? Je vindt ze in het overzicht van nieuwsbrieven.

Kijk- en luistertips
Van der Hilst Podcast met Harrie van Rooij te gast: Het is nooit te laat om te luisteren.
Maak gebruik van onze hulpmiddelen
Op de conferentie kon je kennismaken met een aantal van onze hulpmiddelen.
- Optimaal Digitaal
Verbeter spelenderwijs je dienstverlening met de meer dan 100 tips van Optimaal Digitaal. - Zeg dat dan!
Breng en houd duidelijke taal in jouw organisatie onder de aandacht. - Klantreizen
Breng in kaart welk (klant)reis de inwoner of ondernemer doorloopt in jouw dienstverlening. - Direct Duidelijk is meer dan alleen een richtlijn of hulpmiddel. Het is een landelijke beweging, met als doel: samen werken aan begrijpelijke overheidscommunicatie.
- Ga aan de slag met testen en gebruikersonderzoek.
- Wil je weten of jouw boodschap écht begrijpelijk is? Ontdek het bij Testlab. Je gaat zélf aan de slag met testen en leert stap voor stap hoe je dit aanpakt.
Of wordt lid van en vind vakgenoten in een van onze community’s.
Boekentips

Communiceren met focus
Een gids voor teams Communicatie die willen communiceren met meer maatschappelijke impact.
Door: Renata Verloop (en Aart Paardekooper)

Gelukkig veranderen
Het gebruik van filmfragmenten bij verandertrajecten
Door: Pieter Frijns (en Rozemarijn Dols, Roos Koole en Fons van Leeuwen)

Niet onze AI – voorbij de beloften van Big Tech
Door: Laurens Vreekamp (en Gabriella Obispa)

Hostmanship – De sleutel tot verbinding
Door: Alexander de Vries

Ik hoor wat je zegt – Over de kracht van luisteren in organisaties
Door: Harrie van Rooij

Het thema van de conferentie – Eén mensvaardige overheid: een kwestie van doen!
Digitalisering is geen keuze meer, maar realiteit. Het verandert fundamenteel hoe we als overheid werken en hoe inwoners contact met ons hebben. Dat biedt kansen voor betere dienstverlening en efficiëntere processen, maar het brengt ook risico’s met zich mee.
Zonder duidelijke visie, samenwerking over afdelingen en organisaties heen, en gedeeld eigenaarschap, raakt digitalisering versnipperd. Dan blijft iedereen werken vanuit zijn eigen stukje, en raken mensen het overzicht kwijt, of worden zelfs buitenspel gezet.
Een mensvaardige overheid voorkomt dat. Dat is een overheid die niet verwacht dat inwoners digitaal vaardig zijn, maar zelf mensvaardig is. Die luistert, uitlegt, eerlijk is en doet wat ze belooft. Die begrijpt dat de digitale overheid er is voor mensen.
Mensvaardigheid gaat over meer dan intentie; het is een vaardigheid die we kunnen leren en ontwikkelen. Het betekent dat we onze diensten ontwerpen vanuit wat mensen in hun dagelijks leven nodig hebben, dat we ruimte houden voor maatwerk, en oog hebben voor wie even niet meekomt. Het vraagt om samenwerking, reflectie en de bereidheid om over grenzen van afdelingen en organisaties heen te werken.
Tijdens de Conferentie Gebruiker Centraal 2026 verzamelen we kennis, inspiratie en handvatten om mensvaardiger te werken. Aan een overheid die vertrouwen verdient en verbinding zoekt. Met empathie en met luisteren als startpunt. Dus niet praten over mensgericht werken, maar gewoon doen!

Het programma
Paneldiscussies:
- De Nederlandse Digitaliseringsstrategie: één overheid of vooral beleving? (met moderator Willem Pieterson)
- AI en de relatie tussen mens en overheid (met moderator Renata Verloop)
- Dienstverlening. De digitale basis op orde! (met moderator Carolien Nicolai)
Expertsessies:
- Mens en algoritme: wie past zich aan wie aan? (Aletta Smits)
- Is dat niet een beetje raar? Mensgerichte dienstverlening en hostmanship bij de overheid (Alexander de Vries)
- Wat als de relatie tussen overheid en inwoner een vriendschap was? (Richard Steenvoorde)
- Ik hoor wat je zegt (Harrie van Rooij)
- Als je mensvaardig wilt zijn, kun je niet één overheid zijn (Renata Verloop)
- Hoe ervaart de inwoner de (één-)overheidsdienstverlening? (Willem Pieterson)
En nog meer inspirerende programma-onderdelen:
- De Mensenbieb – Ga in gesprek met een levend boek
- Aan tafel met… – Verdiepende gesprekken in kleine kring
- Testlab – Ervaren waarom testen ertoe doet
- Workshop ‘Een mensvaardige overheid: een kwestie van zien’
- Workshop ‘Samenwerken in een eco-systeem: de functie van frictie’