Exclusief communiceren: zo doe je dat!

Lekker snel communiceren. Dat willen we allemaal, toch? Het is waarschijnlijk al druk genoeg in je organisatie. Maak het jezelf dus zo makkelijk mogelijk. Hoe? Met exclusief communiceren! In dit artikel ontdek je hoe.
Pssst! Dit artikel is natuurlijk bedoeld als geintje, want exclusief communiceren is vragen om problemen. Niet alleen voor je eigen organisatie, vooral voor de gebruiker. Daarom vind je in dit artikel ook tips voor inclusief communiceren. Daar heb je veel meer aan.
Maar eerst 7 tips om exclusief te communiceren:
1. Eén contactoptie is lekker efficiënt
Waarom zou je mensen de mogelijkheid geven om te mailen én telefonisch contact op te nemen? Dan geef je mensen alleen maar meer kans om met je in contact te komen. Dat is vragen om een hoop gedoe. Laat mensen daarom maar lekker mailen, zodat je kunt antwoorden wanneer het jou uitkomt. Of laat een chatbot al het werk doen. Beetje voeden met AI en klaar is Kees!
2. Kom binnen met een (beeld)knaller
Tekst en stilstaand beeld? Saaaaai. Pimp gewoon je website met een energieke video die gelijk op je beeld knalt. Letterlijk, want een video moet natuurlijk wel automatisch afspelen zodra je op de pagina komt. Dan weet je zeker dat mensen de video te zien krijgen. Liefst met geluid erbij, voor extra wow-effect.
3. Zet die gelikte PDF gelijk online
Waarom sleutelen aan een PDF voor-ie online gaat, als-ie er al supermooi uitziet? Precies. Zet die gelikte PDF gewoon gelijk online. Hoef je de informatie uit de PDF niet ook nog eens handmatig op de website te zetten. Handig!
4. Laat je posts opvallen met tekstopmaak
Je moet natuurlijk wel opvallen op social media. Zorg daarom voor opvallende tekstopmaak. Dit zie je bijvoorbeeld veel op LinkedIn, met allemaal unieke lettertypes, en woorden die vet of schuin zijn. Lekker speels en lekker opvallend. Het liefst met een hele batterij aan emoji erbij. Gegarandeerd dat mensen dan je post willen lezen.
5. Grafieken en infographics? Maak er een plaatje van
Met grafieken en infographics kun je info heel beeldend maken. Waardoor het makkelijker behapbaar wordt. Ideaal! Zet zulke beelden, waar tekst in zit, dus lekker op je website of in je app. Dan heb je ook geen extra tekst meer nodig. Mensen kijken namelijk gewoon naar het plaatje, toch?
6. Knal gewoon alle info online
Uitzoeken wat je doelgroep nodig heeft… echt, waarom zou je? Veel te veel werk. Denk als een pragmaticus: knal gewoon alle info die je hebt online. Misschien heb je dan héél veel tekst, maar dat is niet erg. Want je lezers hebben vast wel even tijd om in al die info te zoeken naar wat relevant voor ze is.
7. Stoppen met die koppen
Leuk hoor, die tussenkoppen met de juiste HTML-code. Maar ze zijn zo groot. Stoppen met die koppen dus. Maak tussenkoppen gewoon dik gedrukt. Dan zie je ze nog steeds als kop, maar dan zijn ze tenminste niet zo groot. En die ingewikkelde HTML? Daar kraait geen haan naar.
Tips om exclusief te communiceren zijn natuurlijk onzin
Wat vind je van deze tips? Zelf zie ik dit soort tips dagelijks toegepast worden. Op websites, in nieuwsbrieven, en via socialmediakanalen. Oók binnen de overheid. En dat is schokkend, want juist overheidscommunicatie mag niet exclusief zijn.
Zet veel liever in op inclusief communiceren. Daar doe je namelijk iedereen een plezier mee. Iedereen? Ja, écht iedereen.
Dan liever 7 tips om juist inclusief te communiceren
Laten we de onzintips van hiervoor vertalen naar zinnige tips. Om meer inclusief te communiceren:
1. Geef meerdere contactopties
Als organisatie wil je efficiënt zijn. Maar je moet, zéker als overheid of andere publieke organisatie, vooral bereikbaar zijn wanneer iemand je nodig heeft. Scheep mensen dus niet af met alléén de optie om te mailen. Of alléén de mogelijkheid om te bellen. Bied meerdere contactopties aan, passend bij de voorkeuren en vaardigheden van al je gebruikers.
2. Ga niet ‘smijten’ met beeld
Bezint eer ge begint (aan video). Gewoon “iets met video doen” is niet genoeg. Je video is bijvoorbeeld niet toegankelijk als er ondertiteling ontbreekt. Of als er geen uitleg is over logo’s, teksten en andere info die in beeld komt. Speelt een video gelijk af als je op een pagina komt? Dan kan dit de website flink vertragen – en dus de totale gebruikerservaring verpesten voor je gebruiker. Daarnaast kan het plotseling afspelen van beeld en geluid gevaarlijk zijn voor bijvoorbeeld mensen met epilepsie.
3. PDF? Vraag je af of-ie online moet
Er is véél gezegd over PDF’s. Moet je ze wel of niet online gebruiken? En wanneer wel/niet? Ook Gebruiker Centraal maakte een podcast-aflevering over de kwestie PDF. Goed om te weten: de PDF is een typisch ‘kantoorbestand’. En het is bijna nooit nodig om informatie in een kantoorbestand te zetten. Dezelfde info op een gewone webpagina plaatsen is vaak een betere keuze. Het maakt informatie toegankelijker voor meer mensen.
Je leest op de website van DigiToegankelijk hoe je het beste kunt omgaan met (ontoegankelijke) PDF’s.
4. Stop met onnodige tekstopmaak
Vooral op LinkedIn zie je het veel: posts waarbij de eerste zin vet of schuin gedrukt is. Of getypt in een speciaal lettertype. Dit soort tekstopmaak wordt niet opgepikt door bijvoorbeeld schermlezers, waardoor de opgemaakte tekst in z’n geheel niet wordt opgemerkt. Je sluit dan dus veel mensen uit van deze informatie. Zonde!
Trouwens, ook op webpagina’s wordt nog onnodig vaak tekst vet of schuin gedrukt. Of onderstreept, waardoor het op een link lijkt. En dat is verwarrend voor veel mensen. Snel mee stoppen dus.
5. Maak visuele info altijd toegankelijk
Een grafiek of infographic kan complexe informatie visueel aantrekkelijk en dus meer begrijpelijk maken. Maar zonder tekstalternatief sluit je er juist een grote groep mensen mee buiten. Op de eerste plaats mensen met een visuele beperking. Daarnaast mensen met een slechte internetverbinding, waarbij afbeeldingen niet (goed) worden geladen.
Zorg dus altijd voor een goed tekstalternatief. Dat kan de alt-tekst van de afbeelding zijn, maar zeker bij meer complexe afbeeldingen is het beter om de tekst gewoon uit te schrijven.
6. Denk goed na voor je publiceert
Het internet is een soort bodemloze put waar je alles in kwijt kunt. Dat klinkt misschien handig, maar het is vooral een gevaar. Het internet staat hierdoor namelijk vol met gedateerde, incorrecte en irrelevante informatie. Respecteer de tijd en behoeften van je gebruiker, en beperk je tot de essentie.
Publiceer dus niet uit gemak (of voor de zekerheid) overvloedige lappen tekst. Kijk liever naar wat écht de belangrijke inhoud is en publiceer dat. Less is more.
7. Kies een duidelijke koppenstructuur
Koppen zijn onmisbaar voor mensen die een schermlezer gebruiken. Een duidelijke koppenstructuur helpt ze om te bepalen hoe een pagina is opgebouwd en welke informatie ze op een pagina mogen verwachten. Trouwens, zoekmachines en AI-agents gebruiken óók de koppenstructuur om snel te bepalen waar een pagina over gaat en welke info relevant is.
Koppen moeten daarom ook altijd als zodanig gemarkeerd worden. Niet dik of schuin gedrukt, maar als h2, h3 etc. Semantisch correcte HTML dus. Vind je dat koppen te groot zijn? Kijk dan of je deze visueel kunt (laten) aanpassen in de CSS.
Tot zover 7 tips voor meer inclusief communiceren. Hopelijk vond je deze tips géén onzin. 😉