Bied proactief je diensten aan
💡 Dit is één van de 10 kenmerken van een mensvaardige organisatie. Benieuwd naar de complete lijst? Bekijk alle 10 de kenmerken
Veel publieke organisaties gaan ervanuit dat mensen zelf weten waar ze recht op hebben. En dat ze hier dus makkelijk aanspraak op kunnen aanmaken. Maar dat klopt niet, blijkt uit allerlei onderzoeken. Een mensvaardige organisatie biedt waar mogelijk proactief diensten aan.
Dat mensen niet zelf automatisch weten waar ze recht op hebben, blijkt bijvoorbeeld uit het onderzoek Niet-gebruik inkomensondersteunende regelingen van de overheid. Of zoals regeringscommissaris Arre Zuurmond het eens verwoordde: “De overheid is beter in halen dan in helpen.”
Lees hier meer over
- Er is veel onderzoek gedaan naar (de effecten van) proactieve dienstverlening: Rapportages van en publicaties over proactieve dienstverlening
- Een studie van de Rijksoverheid: Rijksoverheid (Niet-gebruik inkomensondersteunende regelingen SZW)
- Arre Zuurmond verwoordde dit in een keukentafelsessie in 2022: Video: Keukentafelsessie #3 ‘De overheid is beter in halen dan in helpen’
Mensen in kwetsbare situaties
Tragisch, maar waar: juist de mensen die het meest afhankelijk zijn van de overheid, hebben de meeste moeite om van die overheidsdienstverlening gebruik te maken. Dat betekent dat vooral mensen in kwetsbare situaties mislopen waar ze recht op hebben.
Ken rechten automatisch toe
Probeer rechten en regelingen daarom zoveel mogelijk automatisch toe te kennen. Met proactieve dienstverlening ontzorg je mensen én verminder je werk binnen je organisatie. Denk aan minder controles voor bewijsstukken, minder telefoongesprekken en minder tijd kwijt aan uitleg.
Lees hier meer over
- Op de website van Gebruiker Centraal vind je meer info hierover: Wat is proactieve dienstverlening?
Bied altijd een keuze
Proactieve dienstverlening mag geen verplichting zijn. Wil iemand geen gebruik maken van een recht of regeling? Bied dan altijd een ‘opt-out’, zoals DUO doet bij de aanvullende studiebeurs.
Lees hier meer over
- Een interview met Nico Bloem, adviseur klantinteractie en gedragsdveranderaar bij DUO: ‘De klant moet krijgen waar die recht op heeft, ook als dit DUO meer werk kost’
Denk na over privacy
Voor proactieve dienstverlening is het vaak nodig om gegevens automatisch te delen tussen organisaties. Dat kan, maar doe het zorgvuldig en privacy-vriendelijk. Inspirerende voorbeelden zijn de ID-wallets en het MAGDA-systeem van Digitaal Vlaanderen.
Lees hier meer over
- Eerder verscheen op de website van Gebruiker Centraal een artikel: Samen met gebruikers de ID-wallet voor de toekomst ontwikkelen
- MAGDA staat voor ‘MAximale GegevensDeling tussen Administraties’: Vlaamse overheid (MAGDA)