Mens­gerichte digitalisering. Daar moeten we samen voor zorgen

Heb je het nieuwe coalitieakkoord ‘Aan de slag’ al gezien? Vooral de aankondiging voor een nieuwe ‘digitale dienst’ viel me op: “We richten een Nederlandse Digitale Dienst op: compact, deskundig en met doorzettingsmacht. Deze dienst ondersteunt de digitalisering Rijksbreed, stelt kwaliteitsstandaarden op en borgt goede ontwerpkeuzes.”

Heel goed dat er aandacht is voor digitalisering. Maar hoe verhoudt dit zich tot de doelstelling in de Nederlandse Digitaliseringstrategie op ‘samen versnellen’ (en dan écht samen) door de hele overheid heen?

En dan zijn er nog de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen. Dan gaan we van Aan de slag naar de lokale coalitieakkoorden. (Leuk feitje: onder andere de coalitieakkoorden van Aalsmeer, Haarlem, Midden Groningen, Nieuwkoop, Winterswijk gebruiken nu óók de titel ‘Aan de slag’.)

Digitaal is altijd en overal

Open deur alert: we leven in een digitaal tijdperk. Dat wil niet zeggen dat alles digitaal is, maar wel dat er altijd en overal een digitaal aspect is. Dat geldt ook voor de dienstverlening van de overheid. Zelfs bij baliecontact komt de informatie uit de (back-office) systemen en (basis)registraties. Ook de treurwilg, Noorse esdoorn en sierpeer voor mijn huis staan geregistreerd in een gemeentelijk systeem, samen met nog zo’n 23.500 bomen.

Maar ondanks dat we in een digitaal tijdperk leven, krijgt het amper aandacht bij gemeentelijke bestuurlijke vorming. Bij de portefeuilleverdeling en in de coalitieakkoorden komt dit onderwerp nauwelijks voor. Onderzoeksbureau Berenschot heeft die coalitieakkoorden allemaal doorgenomen en in dat rapport komt digitalisering in z’n geheel niet voor.

Toch vinden we digitalisering bij gemeenten allemaal vanzelfsprekend. Maar de praktijk laat zien dat lang niet iedereen kan meekomen, daar zijn de afgelopen jaren tientallen publicaties over verschenen. Bijvoorbeeld het jaarverslag van de Nationale Ombudsman, het adviesrapport van de Staatscommissie rechtsstaat of het trendrapport Digitale Inclusie van de Universiteit Twente.

Of het nu gaat om zorg, inspraak of een parkeervergunning: de drempel wordt voor veel inwoners steeds hoger, omdat de drempel steeds digitaler wordt. Ik geloof dat digitalisering alleen slaagt als echt iedereen mee kan doen in de maatschappij.

Maak er serieus werk van

Gemeenten hebben op heel veel manieren te maken met inwoners en ondernemers. Daarom hebben we samen met lokale politici eind vorig jaar een dringende oproep aan alle lokale bestuurders uitgeschreven:

Laat digitalisering niet over techniek, maar over mensen gaan. In beleid en uitvoering. Neem mensgerichte digitalisering op als hoofdstuk in het nieuwe coalitieakkoord.

Direct na de verkiezingen (18 maart) start de formatie en worden de nieuwe coalitieakkoorden geschreven. Wij gaan ervoor dat elke gemeente een specifiek hoofdstuk over mensgerichte digitalisering opneemt in het coalitieakkoord.

Om deze boodschap kracht bij te zetten, starten we samen met Alliantie Digitaal Samenleven een campagne. Binnenkort versturen wij onze oproep op papier naar alle 342 gemeenten in Nederland. En op LinkedIn roepen we professionals en organisaties op om onze oproep te steunen.

Help mee!

Hoe meer mensen en organisaties deze oproep ondersteunen, hoe sterker ons geluid is bij de vorming van coalitieakkoorden in alle gemeenten. Daarom:

• Lees en verspreid de oproep.
• Like en deel onze LinkedIn berichten. Zoals deze, maar er komen er nog meer.
• Tag mensen in jouw eigen gemeentepolitiek.
• En natuurlijk: onderteken de oproep!

Laten we samen voorkomen dat mensen buiten de boot vallen. En ervoor zorgen dat de mens centraal komt te staan in het digitaliseringsbeleid voor de komende 4 jaar.

Aan de slag!