Oproep aan lokale bestuurders
De gemeenteraadsverkiezingen van 2026 zijn net achter de rug. Dat betekent: nieuwe formaties vormen en coalitieakkoorden schrijven. Een belangrijke periode dus. Daarom doen Gebruiker Centraal en de Alliantie Digitaal Samenleven een oproep aan lokale bestuurders:
Laat digitalisering niet over techniek, maar over mensen gaan. In beleid én uitvoering. Neem mensgerichte digitalisering op als hoofdstuk in het nieuwe coalitieakkoord van je gemeente.
Of eerst de hele oproep lezen:
Digitalisering is al lang niet meer alleen het automatiseren en optimaliseren van interne processen. Het verandert fundamenteel hoe inwoners en ondernemers zich tot de overheid verhouden. Digitalisering moet daarom zorgvuldig gebeuren: niet de techniek, maar de mens moet centraal staan. Zodat digitale dienstverlening dienend is aan inwoners.
Waarom juist nu?
De komende gemeenteraadsverkiezingen zijn hét moment om de menselijke waarden van digitalisering stevig te verankeren in beleid en uitvoering.
Belangrijke signalen uit recente rapporten laten zien hoe belangrijk dit is:
- De Nederlandse Digitaliseringsstrategie en de VNG-resolutie ‘Als één sterke bestuurslaag regie op de Digitale Samenleving’ roepen op tot één samenhangende digitale overheid.
- Rapporten zoals Dwars door de Orde (van de voormalige Regeringscommissaris Informatiehuishouding) en Deskundige Overheid (van de WRR) laten zien dat versterking van bestuurlijke kennis, deskundigheid en samenwerking onmisbaar is.
- De krapte aan digitale expertise maakt duidelijke regie en samenwerking noodzakelijk. Sterker nog, dat gebeurt al volop. Nu is het moment om mee te doen.
- Voor mensen is het zelfstandig digitaal regelen van overheidszaken, zorg, onderwijs en bankzaken nog steeds vaak moeilijk of zelfs onmogelijk. Dit blijkt uit de jaarlijkse monitor over het VN-verdrag handicap.
Kortom, de maatschappelijke urgentie, de strategische wil én de organisatorische noodzaak zijn er. Laten we digitalisering bij gemeenten transformeren: door samen te werken, te professionaliseren en het politiek te verankeren.
5 aanbevelingen voor bestuur en raad
1. Zet mensen centraal en ontwerp inclusief
Ontwerp niet alleen voor, maar vooral mét de mensen voor wie je het doet. Organiseer participatie en co-creatie, en luister actief naar een diversiteit van mensen. Maak tijd en budget vrij voor gebruikersonderzoek. Gebruik signalen van IDO’s, wijkteams en loketten om (digitale) dienstverlening te verbeteren.
Waarom bevelen we dit aan?
3,8 miljoen Nederlanders beschikken niet over voldoende vaardigheden: om digitale overheidsinformatie te vinden en om gebruik te maken van digitale dienstverlening die voor hen bedoeld is.
Het is belangrijk dat je als gemeente je bewust bent van blinde vlekken en stereotype mensbeelden. Niet alleen bij het ontwerpen van producten en diensten, óók in ontwerp van beleid.
Lees hier meer over:
2. Laat digitalisering dienend zijn aan mensen
Zorg dat informatiehuishouding en digitale processen op orde zijn. Digitalisering moet dienen aan de mens, niet andersom. Houd daarom ook oog voor niet-digitale kanalen en contact van mens tot mens. Zorg ervoor dat mensen met vragen ook terecht kunnen bij ondersteunend aanbod in de gemeente, zoals het IDO en het cursusaanbod in de bibliotheek.
Waarom bevelen we dit aan?
Digitale uitsluiting vergroot maatschappelijke ongelijkheid. Als gemeente heb je de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat niemand buitenspel staat.
Lees hier meer over:
3. Maak digitalisering strategisch zichtbaar
Benoem een portefeuillehouder digitalisering. Zorg voor een duidelijke visie op (digitale) dienstverlening. En maak digitalisering concreet in het collegeprogramma. Niet als apart ‘hokje’, maar als onderdeel van alle beleidsterreinen. En bepaal welke publieke waarden vanaf de start moeten worden meegenomen en meegewogen bij (ICT-)projecten.
Waarom bevelen we dit aan?
We leven in een digitaal tijdperk. Niet alles is digitaal, maar alles heeft een digitaal aspect. Zo raakt digitalisering steeds meer wat inwoners dagelijk van hun gemeente merken. Juist daarom is het belangrijk dat digitalisering geen los ICT-onderwerp is, maar een vast onderdeel van het collegeprogramma en alle beleidsterreinen.
Door een portefeuillehouder digitalisering aan te wijzen en te werken vanuit een duidelijke visie, ontstaat samenhang en bestuurlijke regie. Dat helpt om digitale keuzes bewust te maken en publieke waarden zoals toegankelijkheid, privacy en gelijke behandeling vanaf het begin mee te nemen in (ICT-)projecten.
Zo verbetert digitalisering de dienstverlening én versterkt dit het vertrouwen van inwoners.
Lees hier meer over:
4. Investeer in kennis en bestuurlijke aandacht
Bouw bestuurlijke expertise op, maak het onderwerp concreet en bespreekbaar in de raad. Laat zien dat het bestuur verantwoordelijkheid neemt voor digitale dienstverlening die toegankelijk, begrijpelijk en veilig is.
Waarom bevelen we dit aan?
De wereld wordt steeds digitaler, zelfs bij de niet-digitale handelingen of interacties is er altijd een onderliggend of achterliggend digitaal systeem of register. Tegelijkertijd komt er schaarste op de arbeidsmarkt op dit onderwerp. Investeren in kennis, liefst gezamenlijk, is noodzakelijk om voorbereid te zijn op de toekomst.
Digitalisering stopt niet. Wie nu investeert in digitale inclusie, bouwt aan een veerkrachtige en toegankelijke overheid voor morgen.
Lees hier meer over:
5. Kies voor collectief belang boven eigen organisatiebelang
Kijk voorbij de grenzen van de eigen gemeente. Werk samen aan gezamenlijke standaarden en oplossingen. En verbind digitalisering met thema’s als inclusie en duurzaamheid.
Waarom bevelen we dit aan?
Het is logisch om uitdagingen vanuit je organisatie op te pakken. Alleen: de overheid is meer dan dat. We zijn met 1.600 overheden dé Nederlandse overheid. Het is dus belangrijk dat we een digitaal doolhof voorkomen. En dat we werken aan de 1-overheidsbeleving, zodat mensen mee kunnen komen in dit digitale tijdperk. Zowel digitalisering als dienstverlening zitten in elke haarvat van de gemeente, en zijn verweven in alles wat we doen.
Lees hier meer over:
Mensgerichte digitalisering ontstaat niet zomaar. Veranker de menselijke kant van digitalisering in beleid en uitvoering. Zodat niet de techniek, maar de mens centraal staat. Dat is de dringende oproep van Gebruiker Centraal en de Alliantie Digitaal Samenleven.
Deze oproep ondersteunen
Vind jij ook dat er vanuit lokale bestuurders meer aandacht moet komen voor mensgerichte digitalisering? Ondersteun dan onze oproep.
Hoe meer mensen en organisaties deze oproep ondersteunen, hoe sterker ons geluid is bij de vorming van coalitieakkoorden in alle gemeenten. Vul het formulier op deze pagina in om de oproep te ondertekenen. We zetten dan zo snel mogelijk je naam en eventueel organisatie bij de lijst van ondertekenaars.
Zij hebben al ondertekend 👇
Namens organisaties:
Maarten van Asten
(Gemeente Tilburg)
Barbara Kathmann
(GroenLinks/PvdA)
Monique Verboeket
(Oogvereniging)
Marianne van den Anker
(Ombudsman Rotterdam-Rijnmond)
Wim Blok
(Vereniging Directeuren Publieksdiensten)
Pieter de Bruijn
(D66, gemeente Hulst)
Piet Boekhoudt
(Stichting Digisterker)
Olaf Nouwens
(Senioren Brabant-Zeeland)
Lucía Lameiro García
(SOMNL)
Stephan Borgers
(Platform Gehandicapten Valkenswaard)
Merit van Breukelen
(Stichting Allemaal Digitaal)
Markus Oei
(Inforium)
Alle medewerkers
(VHN Office)
Erwin van Wijk
(Opzet)
Op persoonlijke titel:
- Pieter Aarts (i-lead digitalisering en innovatie, Gemeente Amsterdam)
- Walter Bakker (Sr. Adviseur klantinteractie, DUO)
- Machteld Combé (Projectleider digitalisering en innovatie, Gemeente Amsterdam
- Herman Eberstadt van der Velden (UX-designer / Adviseur toegankelijkheid, UWV)
- Sara van Eijk (Strategisch procesmanager dienstverlening, Gemeente Rotterdam)
- Wouter van der Gaag (Wetgevingsjurist en regelanalist, Hoogheemraadschap van Rijnland)
- David van Geijn (Beleidsadviseur dienstverlening, ABG-organisatie)
- Stéphanie de Graaf (Teamcoördinator Dienstverlening, Gemeente Leiden)
- Nelleke Groen (Raadslid en kandidaat-raadslid, GroenLinks/PvdA Utrechtse Heuvelrug)
- Fenje Hengelaar (Teamleider KCC & Burgerzaken, Gemeente Berg en Dal)
- Derk Jan Hoogeveen (Functioneel applicatiebeheerder, OWO)
- Janika Horvath (Regievoerder Werk aan Uitvoering, DUO)
- Tjitte de Jong (Product designer, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
- Bastiaan Klooster (UX-onderzoeker, Politie)
- Marlies Klooster (Project-/programmamanager, ICTU)
- Carolien Nicolai (Opgaveregisseur Dienstverlening, Gemeente Zeewolde)
- Anke Nijenhuis (Contentspecialist, Gemeente Deventer)
- Thera Olthof (Directeur Publiekszaken, Handhaving & Veiligheid, Gemeente Leiden)
- Lisa van Oostveen (Beleidsondersteuner, Gemeente Leiden)
- Tom de Paauw (Business analist, Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid)
- Wouter-Jan van Roosmalen (Commissielid, GroenLinks/PvdA Houten)
- Willemijn Rutte (Projectleider Onderzoek & Ontwerp, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
- Hester van der Schaaf (Adviseur Publieke dienstverlening, Gemeente Waadhoeke)
- Anne-Marie van Schaik-Breederland (Sr. Informatieadviseur, Gemeente Rotterdam)
- Tancha Schaub (Webmaster, Waterschap)
- Mark Schipper (Senior Beleidsmedewerker afdeling Dienstverlening, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
- Lammie van der Schoot (Adviseur online dienstverlening, RDW)
- Bernadet Timmer (Redacteur, Gemeente Almere)
- Youri Vos (Manager Dienstverlening, Gemeente Houten)
- Claudia Watrin (Informatieanalist, UWV)
- Susan van Wijk (Projectleider aanpak levensgebeurtenissen, ICTU)
- Marielle de Wit (Omnichannel-strateeg, Gemeente Leiden)
- Rob de Wit-Liezenga (Commissielid, GroenLinks/PvdA Utrechtse Heuvelrug)
- Ellen Wognum (Contentspecialist, Gemeente Amsterdam)
- Jenny Wong (Beleidsmedewerker Dienstverlening, Gemeente Leiden)
- Yousuf Yousufi (Projectleider Dienstverlening, Vereniging van Nederlandse Gemeenten)
- Simon van Acht (UX-strateeg)
- Leendert Bliekendaal (Zelfstandig ondernemer, VanLeens)
- Peter Boersma (DesignOps Consultant)
- Brenda Brandenburg (Klantenservicemedewerkster, Digihulplijn)
- Erica Brettschneider (Lid cliëntenraad, HOOG)
- Arda van der Burg (Onderwijskundige)
- Bert van Dijk (Expert datagedreven werken)
- Twan Emonts-Schumer (Implementatiemanager digitale toegankelijkheid, Cardan)
- Kim Erkens (Projectleider, Cybersoek)
- Anja Fricke (Zelfstandige)
- Josanne Ganzevles (Programmamanager, Beeld & Geluid, programma Alliantie Digitaal Samenleven)
- Yvon Hoogendijk (Directeur, Stichting U op leeftijd)
- Wietske van Ierssel (Communicatiemanager, Cybersoek)
- Wietske Kamsma (Kwartiermaker digitale inclusie)
- Marieken Kerkhoven (Service designer)
- Ed Klute (Vrijwilliger, Stichting U op leeftijd)
- Hanneke Koster (Projectleider digitale inclusie, Bibliotheek Lek en IJssel)
- Stephanie Kuijper (Opgaveregisseur openbare bibliotheken, KB nationale bibliotheek)
- Bart Linssen (IDO-medewerker, Bibliotheek Maastricht)
- Eric Loe (DGA, Counterpart B.V.)
- Anne Marie van Kuijk-Vermaas (Vrijwilliger, Seniorenvereniging)
- Annemieke Michelot (Manager Educatie & Ontwikkelen, Bibliotheek Veenendaal)
- Jacinta de Moor (Omgevingsmanager)
- Ank Mooren (Adviseur basisvaardigheden en digitale inclusie, Cubiss)
- Mireille Nagtegaal (Communicatieadviseur, Calm Projects)
- Christine Nanlohy (Bestuurder, OVN NL / AGE Platform Europe)
- Karen Nijst (Kahlo websites)
- Wim van Oosterhout (Oud-raadslid, Gemeente Roosendaal)
- Aart Oosthoek (Ondersteuner bij digisterker, Bibliotheek Deventer)
- Madelon van Oostrom (Associate Lector Digitale Geletterdheid en Inclusie, Hanze)
- Miriam Osten (Programmaleider toegankelijk bankieren, Betaalvereniging Nederland)
- Sven Pluimers (Belangenbehartiger, Inclusie Woerden)
- Margina Poelman (UX-designer)
- Claartje Sadée (Beleidsmedewerker digitale toegankelijkheid, Ieder(in))
- Esther Sarphatie (Initiatiefnemer, Epiek, de kleine verhalenmakerij)
- Attie Schout (Regelanalist)
- Marc van Seeventer (Communicatieadviseur, Meetellen)
- Alexander Smit (Postdoctoraal onderzoeker, Rijksuniversiteit Groningen)
- Hugo Suidgeest (Belastingadviseur)
- Nathalie Tillie (Senior consulent basisvaardigheden, Bibliotheek)
- Tineke Timmerman (Projectleider Toegankelijkheid / UI-developer, inTOWN Management)
- Stephanie Vastert-Viersma (Projectbegeleider ontwikkeling en vernieuwing)
- Karen Vegter (Medewerker digitale inclusie, Bibliotheek)
- Geert Veneklaas (Informatiemanager Onderwijs)
- Sophie Vijgen (Educatief ontwikkelaar, Stichting Digisterker)
- Sophie Visser (Coördinator Digitale Inclusie, Bibliotheek Veenendaal)
- Wilco van Vuure (Lokaal Repair / Linux Café)
- Maranke Wieringa (Adviseur datagedreven werken, Parell en Expertisenetwerk Inclusie en de Digitale Overheid)
- Angeliek van der Zanden (Programmaleider jongereneducatie, Stichting Digisterker)
- Angela Zeeman (PMO, Beeld & Geluid, programma Alliantie Digitaal Samenleven)
- Marga Zwanenburg (Medewerker klantcontact en sales, Stichting Accessibility)
- Ted Ages
- Lotte Bloemendaal
- Jantina Bosma
- Jan Boter
- M. Bots
- A. Dallinga
- Michiel van Dam
- Lina Damo
- Marc Dekens
- Dini Dijkman
- Stefan Dekker
- Peter van Eijk
- Raymond van Es
- Anke Etz
- Marion Goedhart
- Petra de Goei
- Evelyn Goetheer
- Welmoed Gouwenberg
- Sander Haaksma
- Bas van Harten
- Emilia Hernández Pedrero
- Jos van Hest
- Alexandra Höfer
- Sirkit Huibers
- Rosa Kitwam
- Nathalie Konings
- Rebekka Kuijten
- Wim Kuin
- Ybinh Le
- Eva Leffef
- Rob Meijer
- Linda Metten
- Mareike Naumann
- Willy Pardijs
- Dorian Pluimers
- Klasien Postma
- Maria Roodenburg
- Petra de Ruiter
- Dagmara Schellekens
- Maurits van Scherpenseel
- Angela Scholder
- Wendy Steffens
- Joost Steltenpool
- Stephan Stipdonk
- Maarten Storm
- Marit Thoen
- Ilse Vegter
- Madelon van de Water
- Henk Westerveld
- Cor Wijn
- Willem Zuidhof