Testen op z’n Tilburgs
Een UX-lab om te testen of iets begrijpelijk is, maar geen vaste testruimte. Kan dat? In Tilburg wel. Daar testen collega’s van de gemeente op allerlei plekken met inwoners. In een observatieruimte, bij mensen thuis of gewoon buiten op straat.
Op maandag 28 september sloten we Testember af in Tilburg. Deelnemers leerden meer over hoe de gemeente Tilburg gebruikersonderzoek aanpakt. En natuurlijk bleef het daar niet bij. Ze gingen zelf aan de slag met 5 verschillende tests rond de nieuwe website TilburgHelpt.nl.
Hoe Tilburg test:
een UX-lab zonder vaste testruimte
Bij een UX-lab denk je misschien aan een vaste ruimte met schermen, camera’s en meekijkruimtes. In Tilburg pakken ze het anders aan. Ondanks dat ze in de toekomst ook graag een vaste plek willen hebben, is hun UX-lab vooral een vaste manier van werken. Waar een test plaatsvindt en hoe die eruitziet, hangt af van wat ze willen onderzoeken en met wie.
De ene keer kijken onderzoekers vanuit een andere ruimte mee terwijl een inwoner iets leest, invult of gebruikt. En andere keer testen ze met een groep respondenten tegelijk in één ruimte. En soms gaan ze bij iemand thuis langs. Bijvoorbeeld om te zien hoe iemand die slechtziend is een website met hun eigen hulpmiddelen gebruikt.
De aanpak in het UX-lab is wél steeds ongeveer hetzelfde. Iedere test begint met een scherpe onderzoeksvraag. Het team maakt een onderzoeksvoorstel. Daarbij maken ze een testscript en doen ze een proeftest. En als ze de straat op gaan, testen tijdens een taalles of bij de adviesgroep Duidelijke taal, vragen ze vooral feedback op de begrijpelijkheid van een tekst. Dan is het tijd om te testen! Na het onderzoek kijkt het team samen naar de rode draad in de resultaten.
En dan komt misschien wel het belangrijkste: wat gaan we ermee doen? In Tilburg spreken ze af dat de resultaten van een test ook echt gebruikt worden. Na afloop wordt daarom niet alleen besproken wát er beter kan, maar ook wie welke verbetering oppakt en wanneer.
En toen gingen we zelf testen
Genoeg gehoord. Tijd om het zelf te proberen! Tijdens de werksessie testen we TilburgHelpt.nl. Op deze nieuwe website vinden inwoners alle informatie over werk, inkomen en zorg op één plek, inclusief activiteiten, hulp en regelingen.
We testen een campagnebeeld voor TilburgHelpt.nl, de homepage van de website en een advertentie uit een wijkkrant. Ook onderzochten we samen met ouderen hoe zij hulp zoeken en of zij TilburgHelpt.nl kunnen vinden. En we testen Magda, de AI-assistent op de website.
De aanpak verschilt per onderzoek. Voor sommige tests kunnen deelnemers met een afbeelding of tekst op pad en inwoners aanspreken. Bij andere tests werkt een interviewer met een uitgebreider testscript, terwijl collega’s meekijken en hun observaties noteerden. En gelukkig voor de groepen die naar buiten gaan: de zon schijnt. Op naar de Tilburgers!
Testen kan groot én klein
De 5 onderzoeken zien er behoorlijk verschillend uit. En dat is precies de bedoeling. Wil je weten wat iemand denkt dat een poster betekent? Dan kun je de poster laten zien en vragen: ‘Waar denk je dat dit voor is?’ Daar heb je geen uitgebreide onderzoeksopzet voor nodig.
Wil je zien of iemand zelfstandig een website kan vinden en gebruiken? Dan wil je juist observeren wat iemand doet. Welke zoektermen gebruikt iemand? Waar wordt op geklikt? Waar loopt iemand vast? Dan kan een uitgebreider testscript handig zijn.
En wil je weten hoe mensen een AI-assistent ervaren? Dan kun je ze opdrachten laten uitvoeren en ondertussen goed luisteren naar wat ze van de antwoorden, het taalgebruik en de plek van de assistent vinden.
“Het is belangrijk om niet vóór mensen te denken, maar om ze te betrekken bij de ontwikkeling en verbetering van je dienstverlening. Je weet niet wat mensen denken en waar ze behoefte aan hebben, als je ze dit niet vraagt!”
Testen hoeft dus niet altijd groot of ingewikkeld te zijn. Ook in een paar uur kun je al veel kennis opdoen. Kim, communicatiemedewerker en taalcoach bij gemeente Tilburg, reflecteert: “We vonden het superleuk om deelnemers te laten zien hoe wij testen op z’n Tilburgs. Om ze te laten zien dat het niet lastig of ingewikkeld hoeft te zijn. Iedereen was zo enthousiast en leergierig! Hopelijk hebben ze voldoende inspiratie gekregen om er zelf mee aan de slag te gaan. Ook was het fijn om ervaringen uit te wisselen.”
Zelf testen? Gewoon beginnen!
Je hoeft geen eigen UX-lab te hebben om te ontdekken hoe jouw communicatie bij gebruikers overkomt. Begin met iets wat je wilt weten en kies daar een passende test bij. Want of je nu een website, tekst, beeld of AI-assistent maakt: pas als je het aan echte gebruikers voorlegt, ontdek je hoe het voor hen werkt.
Wil je zelf aan de slag? Gebruik dan een van onze stappenplannen:
Heb je een vraag over testen? Stel je vraag in de Pleio-groep van Netwerk Direct Duidelijk. Daar zitten professionals uit verschillende overheidsorganisaties die ervaring en kennis delen en graag met je meedenken. En natuurlijk denken wij vanuit Gebruiker Centraal ook graag met je mee.
Wil je eerst een keer oefenen met gebruikersonderzoek? Doe dan mee aan Testlab!
Daar leer je stap voor stap hoe je zelf met gebruikers kunt testen. En word je begeleid in het uitvoeren van je eigen test!
Meer over testen en begrijpelijk communiceren
Testen
Testen is dé manier om te ontdekken of je communicatie goed en je boodschap duidelijk is. Op deze pagina vind je meer over hoe je zelf met testen aan de slag kunt.
Netwerk Direct Duidelijk
Begrijpt iemand eigenlijk wel wat er in een brief staat, of op de website? Duidelijke (overheids)communicatie is voor iedereen beter, én nodig! Netwerk Direct Duidelijk richt zich op begrijpelijke communicatie bij de overheid. Meld je aan!
Hoort bij themas
