‘Gebruik gegevens die we als over­heid al hebben’

Geschreven door Actieteam Gebruiker Centraal

Er zijn genoeg voorbeelden van burgers die verdwalen als ze te maken hebben met inkomensafhankelijke regelingen, met alle vervelende gevolgen van dien. Toch is de oplossing zo simpel: Maak gebruik van gegevens die wij als overheid al hebben en maak vooral meer gebruik van MijnOverheid.

Woensdagmiddag 6 september vond in Den Haag de conferentie van Mensen Centraal in de Digitale Dienstverlening plaats. Met een select gezelschap van bestuurders werd op die dag het voortouw genomen in de digitale transformatie van de overheid en gingen de aanwezigen in gesprek over het belang van mensgerichte dienstverlening. Een onderdeel van die middag was de zogenaamde Dragon’s Den, waarin vier professionals ieder een pitch gaven met concrete voorstellen voor betere (online) dienstverlening. De vraag aan de aanwezigen was: in welk project zou u investeren? De komende weken op deze plaats aandacht voor die vier pitches. In het tweede deel de pitch van Henk Heerink. Dit blog verscheen eerder via iBestuur.

Als één van de pitchgevers had ik het genoegen om mijn idee naar voren te brengen. Een oplossing voor een probleem dat me aan het hart gaat. Ik citeer uit mijn pitch:

“Gaat u even met mij mee naar Wout. Wout ging studeren en verhuisde naar Enschede. Wout financierde zijn studentenflat met huurtoeslag. Na twee jaar bleek dat hij het aanvraagformulier niet goed had ingevuld en dat hij dus een paar duizend euro moest terugbetalen. Dat geld had hij niet meer: Wout is tenslotte student. Wout vond op het internet informatie over kwijtschelding van belastingen. Daarvoor moest hij zelf allerlei gegevens over zijn inkomen invullen, wat zelfs voor een student ingewikkeld bleek. Wout heeft een probleem, Toeslagen heeft een probleem en de Belastingdienst heeft een probleem. Ik ben Henk Heerink en Wout is mijn zoon.“

Natuurlijk gaat het me niet alleen om mijn zoon. Helaas zijn er voorbeelden genoeg van burgers die verdwalen als ze te maken hebben met inkomensafhankelijke regelingen.

“Gevolg is dat burgers regelmatig in de schulden terecht komen, maar ook dat burgers geen gebruikmaken van zo’n regeling omdat ze dat te ingewikkeld vinden. Keer op keer bevestigen onderzoeken dat burgers die op basis van hun lage inkomen recht hebben op een bijdrage, dit niet ontvangen.“

Terwijl de oplossing eigenlijk zo simpel is.

“Ontwikkel rekenmodules die straks te vinden zijn op MijnOverheid onder Persoonlijke gegevens. Ze zijn anders dan de huidige rekenmodules, want hierin worden de relevante gegevens van de burger real time ingelezen, inclusief de inkomensgegevens. Aan het eind van zo’n module kan de burger zien op welk bedrag hij recht heeft, of welk bedrag hij moet betalen. Ook kan de burger die gegevens aanpassen of aanvullen en geautomatiseerd omzetten in een echte aanvraag.

Dit is een efficiënte oplossing omdat we gebruik maken van de gegevens die we als overheid al hebben. Zo laten we op dit moment op MijnOverheid het belangrijkste inkomengegeven zien, namelijk het geregistreerde inkomen. Voor de burger is het ook handig omdat hij zelf geen gegevens hoeft op te zoeken.“

Ook voor ons als overheid levert dit natuurlijk voordelen: het scheelt ons tijd en het imago van de overheid verbetert. Ik hoop daarom dat de pitch ertoe zal leiden dat een aantal overheidsinstanties, zoals DUO en Toeslagen, maar ook bijvoorbeeld gemeenten, contact met mij zullen opnemen voor een vervolg. Met name als ze, net als ik, van mening zijn dat we als overheid de burger meer behulpzaam moeten zijn bij het gebruik maken van inkomensafhankelijke regelingen.

De eerste positieve reacties zijn al binnen. Na afloop van de pitch heb ik contact gehad met Mark Bressers, directeur van de Directie Regeldruk en ICT bij Economische Zaken én ambassadeur van Gebruiker Centraal over een mogelijk vervolg. En na afloop van de dag hebben we nog contact gehad via Dappre, een app die volledig past bij het geven van regie aan de burger. Ook sprak Gebruiker Centraal-ambassadeur Larissa Zegveld mij aan voor het maken van een afspraak. Larissa is directeur van Wigo4it: een ICT-coöperatie van sociale diensten van de vier grootste gemeenten. De gemeente Eindhoven wil de Belastingdienst betrekken als vervolg op de succesvolle pilot met het Qiy-stelsel in de gemeente Boxtel. Ik hoop dat we mijn pitch zo verder kunnen brengen. Het is een mooie kans om te verzilveren, want:

“Het toepassingsgebied van regelingen waarbij inkomensgegevens gebruikt worden, is groot. Naast de al genoemde voorbeelden kunt u denken aan de overige toeslagen en eigen bijdragen in de zorg, maar ook aan het toewijzen van een huurwoning, de schuldsanering, de studiefinanciering en het bepalen van het bedrag dat je kunt lenen of als alimentatie moeten betalen. Daarom doe ik een beroep op alle overheidsorganisaties, van ministerie tot gemeente, om deze rekenmodules te gaan maken, in samenwerking met mij. Ik reken op één miljoen per overheidsorganisatie, en nog belangrijker, een sponsor op overheidsniveau. Helpen we de burger en pakken we dit samen aan?”

Hoort bij het thema