Elka Helmers

In januari van dit jaar volgde Marja Mulder, adviseur digitale dienstverlening bij Woonstad Rotterdam, een online spelleidertraining Optimaal Digitaal. Ze leerde daar hoe je met het spel de (online) dienstverlening van je organisatie verbetert. Dat kan iets super concreets zijn. In dit geval: een contactpagina.

Mensen die contact hebben met een overheidsorganisatie doen dit via verschillende communicatiekanalen. Bijvoorbeeld via een mobiele app, formulieren of een persoonlijk gesprek. Hoe laat je die kanalen op elkaar aansluiten? Welk kanaal zet je in op welk moment?

Het Optimaal Digitaal Spel is niet meer weg te denken als 1 van de instrumenten van Gebruiker Centraal. Inmiddels hebben honderden teams het spel gespeeld en volgden veel mensen de spelleidertraining. Maar wat is het Optimaal Digitaal Spel precies? Hoe zijn de tipkaarten ontwikkeld én nog belangrijker: wat kan je er precies mee?

Het Optimaal Digitaal Spel kan niet zonder een spelleider. Want om het spel te spelen heb je iemand nodig die de leiding neemt en overzicht houdt. Maar hoe word je spelleider en wat komt er bij kijken?

Nu er een nieuw jaar voor de deur staat, willen we vanuit Optimaal Digitaal graag een update geven. Want wat is er de afgelopen tijd allemaal gebeurd? En, wat staat er op de planning voor 2023? Projectleider Elka Helmers vertelt over de ontwikkelingen van Optimaal Digitaal en blikt alvast vooruit naar komend jaar.

Wat voor gemeente willen we zijn voor onze inwoners? En wat betekent dat voor onze gemeentelijke dienstverlening? Dat was de hoofdvraag voor de gemeente Venlo om aan de slag te gaan met het Optimaal Digitaal Spel. Chantal Wijnands, proces en ontwikkelmanager bij de gemeente Venlo en Marjo Lemmen-Wijnen, hoofd Publieke Informatievoorziening vertellen hoe zij het spel hebben ingezet.

Volgens Niels-Peter Foppen, senior interface designer bij bol.com, nemen we snel aan dat iedereen hetzelfde beeld heeft als je een website bekijkt. Dat is natuurlijk niet zo. Niet iedere website en webshop is toegankelijk voor mensen met een beperking. Daarom is Niels-Peter samen met zijn team bezig om ‘alles wat ze ontwikkelen’ toegankelijk op te leveren. Het doel: een toegankelijke webshop voor iedereen. Niels-Peter vertelt hoe het Optimaal Digitaal Spel hieraan bijdraagt.

In een eerder artikel vertelden we over het toegankelijker maken van het Optimaal Digitaal Spel. Je kunt het Optimaal Digitaal Spel spelen om je dienstverlening te verbeteren. En daarom vinden we het belangrijk om te testen of het Optimaal Digitaal Spel zelf ook toegankelijk genoeg is voor verschillende doelgroepen.

Adviseur Dienstverlening Patricia de Jong volgde de spelleidertraining van Optimaal Digitaal en speelde het spel samen met haar team van de gemeente Krimpenerwaard. Het doel? De digitale toegankelijkheid van de website verbeteren

Collega’s die allemaal al overtuigd zijn van het belang van digitale toegankelijkheid en samen hun krachten bundelen. Van communicatieadviseurs tot juristen. Zo ontstond de Projectgroep Digitale Toegankelijkheid bij de Provincie Zuid-Holland. Met het doel om meer bewustzijn te creëren binnen de gehele organisatie, speelden zij als team het Optimaal Digitaal Spel. Maartje Stevens (contentadviseur) vertelt over hun ervaring met het spel.

In deze video vertelt Jantina Carels waarom ze bij Waterschap Hollands Delta zoveel waarde hechten aan inclusiviteit. Naast medewerker digitale toegankelijkheid is ze zelf ook slechtziend. Ook vertelt ze wat haar favoriete tipkaart uit het Optimaal Digitaal Spel is. Naast Jantina deelt ook spelleider Ybinh Le haar ervaring met het spel én vertelt waarom tipkaart 125 haar favoriete tip is.

Vanuit Optimaal Digitaal geven wij andere organisaties advies over het verbeteren van hun dienstverlening. Maar kan het Optimaal Digitaal Spel zelf niet toegankelijker zijn? Kan iedereen het spel spelen of zijn er aanpassingen nodig om niemand buiten te sluiten?

In deze video zie je hoe de gemeente Krimpenerwaard aan de slag ging met het Optimaal Digitaal Spel om de digitale toegankelijkheid van de website te verbeteren.

Data is belangrijk voor de auditafdeling van de Rabobank. Toch komt het regelmatig voor dat het team tegen allerlei moeilijke scenario’s in het proces aanloopt om tot een goede data-analyse te komen. Toen Henriette van Vugt (Rabobank) het Optimaal Digitaal Spel op haar bureau zag liggen, twijfelde ze geen seconde en ging aan de slag om het spel te introduceren op de auditafdeling. Ze ontwikkelde zelf een kaartenset die ze heeft toegevoegd aan de speelset.

Eén van de teams van GBTwente ging aan de slag om het Optimaal Digitaal Spel te spelen. Bekijk de video om te zien hoe dit verliep.

Vermaak inzetten als leerinstrument, waarbij entertainment niet het doel is, maar een middel om iets te leren. Dat is waar het bij serious games om draait, aldus Jeroen Koch (veranderkundige bij de Belastingdienst).

Op een leuke en interactieve manier met elkaar aan de slag gaan om de dienstverlening te verbeteren en de samenwerking te bevorderen. De gemeente Alten deed het.

Anita Dogterom, volgde vorig jaar een online spelleider training Optimaal Digitaal. Ze werkte toen nog bij de gemeente Krimpenerwaard. In september 2021 stapte ze over naar Rijkswaterstaat waar ze aan de slag ging als strategisch adviseur klantprocessen. Al snel besloot ze het Optimaal Digitaal Spel te introduceren bij haar collega’s.

Een samenleving waarin je het gevoel hebt dat er respect is voor wie je bent. Dat je ertoe doet. Oftewel: een samenleving waarin iedereen zich echt thuis voelt. Dát is inclusief. Daar hoort een overheid bij die de norm stelt. Die niet alleen predikt dat thuisgevoel, respect en ertoe doen basiselementen zijn, maar dat ook in praktijk brengt. Dat is voor mij dienstverlening met een menselijke maat. Vanuit die blik hebben we nog een lange weg te gaan. En beginnen we even niet bij ons verdiepen in ‘de burger’ of ‘de klant’. Nee, we beginnen met een spiegel.

“Praat met de burger” is de eerste aanbeveling uit het rapport 'Klem tussen balie en beleid', van de Tijdelijke commissie Uitvoeringsorganisaties (TCU).

Wouter Bolier is beleidsmedewerker toegankelijkheid bij Ieder(in), het netwerk van ruim twee miljoen mensen met een beperking of chronische ziekte. Dit jaar is hij voor de derde keer projectleider voor Week van de Toegankelijkheid. Wouter is slechthorend, fan van sciencefictionserie Star Trek en houdt van gamen. Hij vertelt over het belang van de Week van de Toegankelijkheid.

Vorig jaar speelde Moniek Koerhuis het Optimaal Digitaal Spel in de Week van de Toegankelijkheid. Wat leverde dat op? Moniek: ‘De gemeente Zwolle wil voor iedereen toegankelijke en begrijpelijke dienstverlening bieden zodat iedereen eenvoudig zaken kan doen met ons. Om dat te realiseren hebben we de werkgroep ‘Loket Zwolle’ opgericht.

Leon de Brouwer: 'In Molenlanden is dienstverlening één van de pijlers van onze gemeente. Ons doel is om de inwoner positief te verrassen, een ‘zo kan het dus ook!’ dienstverlening. Dat vereist van onze collega's een andere manier van denken, niet de gemeente, maar de inwoner centraal.'

Wendy Thomassen, informatiespecialist bij de gemeente Weert en verbinder pur sang, volgde in september 2020 de Optimaal Digitaal spelleider training. Daarna speelde ze het spel met collega’s. Wat leverde het spel op voor de gemeente? Wendy en haar collega Mathijs Caelers, vertellen over de opbrengsten.

Tussen de gemeente Haarlemmermeer en Optimaal Digitaal bestaat een lange relatie. Charlotte Holst, strategisch adviseur (digitale) dienstverlening, was één van de eerste tipgevers van Optimaal Digitaal. Haar praktische voorbeelden vormen de basis voor maar liefst 15 tips van het Optimaal Digitaal Spel. In Haarlemmermeer is het spel al een aantal keren gespeeld. Wat hebben ze ervan geleerd?

Ineke Graumans, projectleider Optimaal Digitaal bij Gebruiker Centraal en Carolien Nicolai, spelleider Optimaal Digitaal en ambassadeur van het spel, kijken terug op de ontwikkeling van Optimaal Digitaal. Wat zijn hun ervaringen? Wat hebben ze zelf ervan geleerd en wat zijn hun favoriete tips?

De gemeente De Fryske Marre speelde Optimaal Digitaal in de Week van de Toegankelijkheid. Wat leverde dit de gemeente op? Coby Meesters, projectleider digitalisering vertelt over haar ervaringen met het spel en op de opbrengsten ervan voor De Fryske Marre.

De 2e druk van het Optimaal Digitaal bordspel is een feit! Je kunt het nu weer bestellen.

De gemeente Lansingerland speelde het Optimaal Digitaal Spel in de Week van de Toegankelijkheid. Wat leverde dit de gemeente op? Jolijn Vermeylen, adviseur dienstverlener, was spelleider en vertelt er meer over.

We spraken met Illya Soffer, directeur Ieder(in), over de Week, het belang van digitale toegankelijkheid en over het Optimaal Digitaal Spel.

Door de Coronacrisis is digitale toegankelijkheid van de overheid voor iedereen een nog urgenter issue geworden dan het al was. Mensen zijn afhankelijker geworden van die digitale toegangsroute, vanwege hun eigen gezondheidsrisico’s of om anderen te beschermen.

Sinds 1 januari 2022 zijn Gebruiker Centraal en Direct Duidelijk samengegaan. Onder de vlag van Gebruiker Centraal worden de werkzaamheden van Direct Duidelijk voortgezet. Victor Zuydweg, initiatiefnemer van Gebruiker Centraal is blij met de samenwerking.

Sinds 1 januari 2022 zijn Gebruiker Centraal en Direct Duidelijk samengegaan. Onder de vlag van Gebruiker Centraal worden de werkzaamheden van Direct Duidelijk voortgezet. Zocht je contact met Direct Duidelijk? Dan was de kans groot dat je bij Monique Koot uitkwam. Als beleidsondersteuner van Direct Duidelijk was Monique het eerste aanspreekpunt en probeerde ze iedereen zo goed mogelijk op weg te helpen.

Sinds 1 januari 2022 zijn Gebruiker Centraal en Direct Duidelijk samengegaan. Onder de vlag van Gebruiker Centraal worden de werkzaamheden van Direct Duidelijk voortgezet. Talissa Oude Bennink is enthousiast over de samenwerking: “Mijn passie is taal en dan vooral begrijpelijke taal."

Sinds 1 januari 2022 zijn Gebruiker Centraal en Direct Duidelijk samengegaan. Onder de vlag van Gebruiker Centraal worden de werkzaamheden van Direct Duidelijk voortgezet. De reden? Beide partijen hebben een gezamenlijke missie: het verbeteren van overheidsdienstverlening waarbij de mens centraal staat. “Door de krachten te bundelen hebben we een groter bereik en kunnen we de doelgroep nog beter helpen.”

GGZ Centraal Emerhese en TNO hebben een app voor mensen met Autisme Spectrum Stoornis (ASS) ontwikkeld: Stress Autisme Mate oftewel SAM. De app helpt om stress makkelijker te herkennen en er beter mee om te gaan.

Toegankelijk, begrijpelijk en voor iedereen! Dat is wat overheidsdienstverlening moet zijn. Ook voor mensen met een (tijdelijke) beperking. Iedereen moet informatie die op websites of in apps te vinden is, kunnen lezen of beluisteren. Online een paspoort aanvragen, je rijbewijs verlengen, je belastingaangifte indienen, iets kopen in een webwinkel, online vergaderen: digitale toegankelijkheid betekent dat iedereen online volledig mee kan doen.

De allereerste podcastaflevering van Gebruiker Centraal over inclusieve dienstverlening bij de overheid kun je nu luisteren. In een serie van vijf afleveringen onderzoeken Wolfgang Ebbers en Lidwien van de Wijngaert of en hoe je kunt meten hoe inclusief dienstverlening is.

Heb jij het al gehoord? Binnenkort kun je de allereerste podcast van Gebruiker Centraal beluisteren, een podcast over hoe de overheid de mens centraal kan zetten in haar dienstverlening. Dat doen we aan de hand van verschillende thema's.

Het is deze week de Week van de Toegankelijkheid waarin 40 teams het Optimaal Digitaal spel spelen. Voor het eerst spelen alle teams het spel online. 'Voor sommige deelnemers is dat best spannend. Online werkt het spel net even iets anders.

Dit jaar bestaat de Week van de Toegankelijkheid 20 jaar. Het is ooit begonnen om het onderwerp 'toegankelijkheid' beter op de agenda te krijgen van beleidsmakers en professionals.

We hebben met het NL Design System een aanvraag gedaan voor het Innovatiebudget 2020. En we kunnen met trots melden dat we 1 van de 24 projecten zijn waarvan de aanvraag is gegund! Het innovatiebudget wordt elk jaar door BZK uitgereikt aan innovatieve projecten, die bijdragen aan de verbetering van de digitale dienstverlening van de overheid.

‘Hoe kunnen we als dienstverleners in Rotterdam, de Rotterdammer écht centraal zetten in onze dienstverlening?’ Met die ambitie in het achterhoofd richtte Esmeralde Marsman samen met Victor Zuydweg in 2019 Rotterdammer Centraal op.

Welke concepten kunnen bijdragen aan inclusieve dienstverlening voor blinden en slechtzienden, ouderen en laaggeletterden in alle gemeentehuizen?

Raph de Rooij is beleidsmedewerker bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) met digitale inclusie in zijn portefeuille. En hij is opdrachtgever van Gebruiker Centraal. Wat is zijn visie op Gebruiker Centraal en wat is het beleid van BZK als het gaat om Gebruiker Centraal? Raph vertelt.

"Mensen die moeite hebben met lezen, schrijven en digitale vaardigheden kunnen bijvoorbeeld terecht bij de Informatiepunten Digitale Overheid in de plaatselijke bibliotheek. Maar ja, die moet je dan wel weten te vinden als je laaggeletterd bent."

Er zijn tal van initiatieven in Nederland om mensen te helpen die naast laaggeletterd ook moeite hebben met digitale vaardigheden. Carin Cuijpers is initiatiefnemer van Digitale Buddies en brengt jongeren en ouderen bij elkaar.

Er is veel vraag naar praktische tips om digitale diensten toegankelijker te maken. Digitoegankelijk.nl heeft daarom een handige gids samengesteld die overheidsmedewerkers hierbij kan helpen. 

Tijdens de Week van de Toegankelijkheid organiseerden Gebruiker Centraal samen met VNG Realisatie de Optimaal Inclusief challenge. Door het hele land werd het Optimaal Digitaal spel gespeeld, van noord tot zuid van oost tot west. In totaal deden er 64 organisaties mee.

Na een drietal werksessies Fatsoenlijk Digitaliseren #Hoedan?! is Test lab on tour als winnaar uit de bus gekomen. Dat betekent dat het concept Test lab on tour verder wordt uitgewerkt als instrument om de overheid te helpen fatsoenlijk te digitaliseren.

Micheline Tasseron (op de foto rechts vooraan) vertelt deze week over haar ervaring met het Optimaal Digitaal spel. Micheline is adviseur digitale dienstverlening bij de gemeente Harderwijk en heeft in augustus de training tot spelleider gevolgd.

In aanloop naar de Challenge Optimaal Inclusief spreekt Gebruiker Centraal met verschillende spelleiders, spelleiders in spe en mensen die het Optimaal Digitaal spel hebben gespeeld. Deze week: Stephanie de Roode (beleidsmedewerker digitale dienstverlening) en Geeske Meuleman (webanalist), beiden werkzaam bij Gemeente Leiden.

In aanloop naar de Challenge Optimaal Inclusief spreekt Gebruiker Centraal met verschillende spelleiders, spelleiders in spe en mensen die het Optimaal Digitaal spel hebben gespeeld. Deze keer: Annemarie Evers, kwaliteitsmedewerker telefonische en digitale dienstverlening bij de gemeente Deurne.

In aanloop naar de Challenge Optimaal Inclusief spreekt Gebruiker Centraal met verschillende spelleiders van het Optimaal Digitaal spel. Wat is hun ervaring met het spel en waarom is het een aanrader om het spel te spelen? Deze week: Marina de Horn, werkzaam op het snijvlak van ICT en communicatie.

Gebruiker Centraal grijpt het rapport ‘Beschaafde Bits’ van het Rathenau Instituut aan om fatsoenlijk digitaliseren in de praktijk te brengen. Hoe kan de samenleving fatsoenlijk omgaan met digitale technologie?

In aanloop naar de Challenge Optimaal Inclusief spreekt Gebruiker Centraal met verschillende spelleiders, spelleiders in spe en mensen die het Optimaal Digitaal spel hebben gespeeld. spelleider in spe Heleen van der Klink, webcoördinator gemeente Huizen.

'You rule!' Met die woorden werd de eerste werksessie ‘Fatsoenlijk Digitaliseren #Hoedan?!’ van Gebruiker Centraal afgesloten.